Demuraj nedir?
Demurrage · Lojistik · Son güncelleme:
| Neyi ifade eder | Ücretsiz bekleme süresi aşıldığında alınan ek ücret |
|---|---|
| Kim öder | Sözleşmeye ve teslim şekline göre ithalatçı ya da ihracatçı; faturayı taşıyıcı keser |
| Ne zaman doğar | Ücretsiz bekleme süresi dolduktan sonra, her gün için |
| Nasıl hesaplanır | Taşıyıcının tarifesine göre gün ve konteyner başına; çoğu tarifede süre uzadıkça günlük tutar artar |
| Hangi kalemi etkiler | Navlun dışındaki ek lojistik maliyetleri |
Demuraj nedir?
Demuraj, taşıma sürecinde yaşanan beklemenin maliyetidir. Taşıyıcı konteyneri ya da gemiyi sınırsız süre ücretsiz tutamaz; sözleşmede veya tarifede belirli bir ücretsiz süre (free time) tanır. Bu süre aşılırsa her gün için ek ücret işler.
Demuraj ile navlun farklı kalemlerdir: navlun taşıma bedelidir, demuraj ise beklemeden doğan ek ücrettir. En sık gümrük işlemlerinin gecikmesi, belge eksikliği, hatalı beyan ya da ödemenin gecikmesi yüzünden ortaya çıkar.
Demuraja benzeyen bir başka kalem detention'dır: konteyner terminalden çıktıktan sonra, boş olarak taşıyıcıya geri teslim edilene kadar geçen ücretsiz süreyi aşma ücretidir. Terimler taşıyıcıdan taşıyıcıya değişebildiği için tarife maddesini ayrıca okuyun.
Demuraj nasıl işler?
- Taşıyıcı, konteyner için ücretsiz bekleme süresini sözleşmede ya da tarifesinde belirler.
- Süre genellikle konteynerin limana ya da terminale indiği tarihte başlar.
- Süre dolduğunda taşıyıcı her gün için ek ücret hesaplamaya başlar.
- Gümrük işlemleri ve mal teslimi tamamlanıp konteyner çekildiğinde demuraj işlemeyi durdurur.
- Taşıyıcı demuraj faturasını sözleşmeye göre sorumlu tarafa keser.
Örnek
Türkiye'ye ithalat yapan bir firmanın konteyneri limana ulaşıyor ve ücretsiz süre 5 gün olarak belirlenmiş. Firmanın belgelerinde eksik çıkıyor ve gümrük işlemleri 9 gün sürüyor. Fazla kalan 4 gün için taşıyıcı günlük tarifeye göre demuraj faturası kesiyor. Firma belgeleri önceden hazırlasaydı bu ücreti ödemeyecekti.
Dikkat edilecekler
- Ücretsiz süreyi sevkiyattan önce öğrenin. Süre taşıyıcıya, limana ve konteyner tipine göre değişir; yazılı alın.
- Belgeleri önceden hazırlayın. Belge eksikliği ve gümrük gecikmeleri demurajın başlıca sebepleridir.
- Sorumluluğu sözleşmede belirleyin. Demurajı kimin ödeyeceği satış sözleşmesinde ve teslim şeklinde netleşmeli.
- Detention ile karıştırmayın. Demuraj konteynerin terminalde, detention boş konteynerin dışarıda tutulması için işler; ikisinin tarifesi ayrıdır.
- Hızlı hareket edin. Gecikme günü başına ücret arttığı için sorunu fark ettiğinizde taşıyıcıyla hemen iletişime geçin.
Sık sorulan sorular
Demuraj nedir?
Demuraj, konteynerin ya da geminin ücretsiz bekleme süresini aşması halinde taşıyıcıya ödenen ek ücrettir. Ücretsiz süre sözleşmede ya da taşıyıcının tarifesinde belirlenir.
Demuraj ile detention arasındaki fark nedir?
Demuraj, konteynerin liman ya da terminalde ücretsiz süreyi aşması halinde alınan ücrettir. Detention ise konteyner terminalden çıktıktan sonra boş olarak taşıyıcıya geri verilene kadar geçen ücretsiz süreyi aşma ücretidir.
Demuraj ücretini kim öder?
Genellikle gecikmeye sebep olan taraf öder; bu, satış sözleşmesine ve taşıma sözleşmesine bağlıdır. Faturayı taşıyıcı keser.
Demuraj nasıl önlenir?
Belgeleri sevkiyattan önce tamamlayın, gümrük işlemlerini zamanında başlatın, ücretsiz süreyi önceden öğrenin ve konteyneri süre dolmadan çekin.
İlgili terimler
- Navlun: Malın taşınması için taşıyıcıya ödenen taşıma bedeli.
- Konşimento: Deniz taşımasında taşıyıcının düzenlediği; makbuz, taşıma sözleşmesi kanıtı ve hak belgesi işlevi gören belge.
- Antrepo: Eşyanın ithalat vergileri ödenmeden gümrük gözetiminde depolandığı tesis.
- İthalat: Yurt dışından mal veya hizmet satın alınıp ülkeye getirilmesi.
- CIF: Satıcının deniz taşıması ve sigortayı ödediği, riskin yüklemede alıcıya geçtiği Incoterms kuralı.
- FOB: Satıcının malı gemiye yüklediği noktada sorumluluğunun bittiği Incoterms kuralı.
Kaynak: Taşıyıcı tarifeleri ve taşıma sözleşmeleri (genel uygulama bilgisi)
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.