EXW nedir?
Ex Works · Teslim Şekilleri (Incoterms) · Son güncelleme:
| Kural grubu | Her taşıma türü (Incoterms 2020) |
|---|---|
| Ana taşıma bedelini kim öder | Alıcı |
| Sigortayı kim yaptırır | Alıcı (satıcı için zorunluluk yok) |
| Risk ne zaman alıcıya geçer | Mal satıcının tesisinde alıcının emrine hazır bulundurulduğunda |
| Yükleme | Alıcı (satıcı yüklerse, riski ve masrafı alıcıya aittir) |
| İhracat gümrüğü | Alıcı |
| İthalat gümrüğü | Alıcı |
EXW nedir?
EXW (Ex Works, "fabrikada teslim"), Incoterms 2020 kurallarından biridir ve her taşıma türünde kullanılabilir.
Satıcı, malı kendi fabrikasında veya deposunda alıcının emrine hazır bulundurduğunda teslim etmiş olur. Yükleme, taşıma, sigorta, ihracat ve ithalat gümrüğü dahil tüm masraf ve riskler o noktadan itibaren alıcıya aittir. Satıcının sorumluluğu en düşük olan kuraldır.
EXW nasıl işler?
- Taraflar teslim yerini (satıcının tesisi) ve sürümü kararlaştırır ("EXW Bursa fabrika Incoterms 2020").
- Satıcı malı paketler ve belirlenen tarihte tesisinde hazır bulundurur.
- Alıcı (veya nakliyecisi) malı tesisten alır ve yükler.
- Alıcı ihracat gümrük işlemlerini, taşımayı, sigortayı ve ithalat işlemlerini yönetir.
- Teslim anından itibaren tüm hasar ve kayıp riski alıcıdadır.
Örnek
İtalya'daki bir alıcı, Bursa'daki tekstil üreticisinden "EXW Bursa fabrika" şartıyla kumaş satın alıyor. Üretici, kumaşı ambalajlayıp fabrikada hazır tutuyor. Alıcının kamyonu malı fabrikadan alıyor; yükleme, gümrük, taşıma ve sigorta alıcının sorumluluğunda. Fiyata yalnızca mal bedeli ve ambalaj dahil.
Dikkat edilecekler
- İhracat gümrüğünü alıcı yapmalıdır; bu çoğu zaman sorun çıkarır. Yurtdışındaki alıcı Türkiye'de ihracat beyannamesi veremeyebilir. ICC de satıcının ihracat gümrüğünü yapmasının istendiği durumlarda EXW yerine FCA kullanılmasını önerir. Uygulama için gümrük müşavirinizle teyit edin.
- Yükleme kimin? EXW'de yükleme alıcıya aittir. Pratikte satıcı yükleme yapıyorsa, bu yükleme sırasındaki hasar riski de alıcıdadır; sözleşmede açık yazın.
- KDV ve ihracat belgeleri: İhracat KDV istisnası ve iade için ihracat gümrük kaydı ve belge zinciri şarttır; EXW'de bu zincir alıcı tarafında kurulacağı için mali müşavirinizle önceden konuşun.
- Fiyat karşılaştırmasında dikkat: EXW fiyatı FOB, CIF veya DAP fiyatıyla doğrudan kıyaslanamaz; aynı teslim noktasına çevirin.
Sık sorulan sorular
EXW ile FCA arasındaki fark nedir?
EXW'de satıcı malı kendi tesisinde hazır bulundurur, yükleme ve ihracat gümrüğü alıcıdadır. FCA'da satıcı ihracat gümrüğünü yapar ve malı belirlenen noktada taşıyıcıya teslim eder.
EXW'de ihracat gümrüğünü kim yapar?
Kurala göre alıcı yapar; satıcının ihracat gümrüğünü yapması isteniyorsa FCA kullanılmalıdır.
EXW fiyatına neler dahil?
Yalnızca mal bedeli ve ambalaj. Yükleme, taşıma, sigorta ve gümrük dahil değildir.
EXW her taşıma türünde kullanılabilir mi?
Evet; kural taşıma türünden bağımsızdır.
İlgili terimler
- FOB: Satıcının malı gemiye yüklediği noktada sorumluluğunun bittiği Incoterms kuralı.
- CPT: CPT (Carriage Paid To) teslim şeklidir.
- DAP: DAP (Delivered At Place) teslim şeklidir.
- Konşimento: Deniz taşımasında taşıyıcının düzenlediği; makbuz, taşıma sözleşmesi kanıtı ve hak belgesi işlevi gören belge.
- FCA
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.
11 Incoterms kuralının karşılaştırması için: Incoterms 2020 rehberi