CPT nedir?
Carriage Paid To · Teslim Şekilleri (Incoterms) · Son güncelleme:
| Kural grubu | Her taşıma türü (Incoterms 2020) |
|---|---|
| Ana taşıma bedelini kim öder | Satıcı (belirtilen varış yerine kadar) |
| Sigortayı kim yaptırır | Alıcı (satıcı için zorunluluk yok) |
| Risk ne zaman alıcıya geçer | Mal ilk taşıyıcıya teslim edildiğinde |
| İhracat gümrüğü | Satıcı |
| İthalat gümrüğü | Alıcı |
CPT nedir?
CPT (Carriage Paid To, "taşıma ücreti ödenmiş"), Incoterms 2020 kurallarından biridir ve her taşıma türünde kullanılabilir.
Satıcı, malı belirlenen varış yerine kadar taşıtır ve taşıma ücretini öder; ancak hasar ve kayıp riski, mal ilk taşıyıcıya teslim edildiği anda alıcıya geçer. Satıcının sigorta yaptırma zorunluluğu yoktur.
CPT nasıl işler?
- Taraflar varış yerini ve kural sürümünü kararlaştırır (ör. "CPT Hamburg Incoterms 2020").
- Satıcı taşıma sözleşmesini yapar ve taşıma ücretini öder.
- Satıcı malı ve ihracat gümrük işlemlerini hazırlayıp ilk taşıyıcıya teslim eder.
- Mal ilk taşıyıcıya verildiği anda risk alıcıya geçer; taşıma devam ederken oluşan hasar alıcının riskindedir.
- Alıcı varış yerinde ithalat işlemlerini yapar, malı teslim alır ve varıştan sonraki masrafları öder.
Örnek
Türkiye'deki bir firma, ambalajlı gıda ürünlerini Almanya'daki alıcıya "CPT Hamburg" şartıyla satıyor. Satıcı karayolu taşıyıcısıyla anlaşıp malı yüklüyor ve taşıma ücretini ödüyor. Mal taşıyıcıya teslim edildiği anda risk alıcıya geçiyor; yolda hasar olursa sigorta yaptırmış olan alıcı tazminat talep eder.
Dikkat edilecekler
- Fiyat ve risk aynı noktada değildir. Satıcı varışa kadar öder ama riski ilk taşıyıcıda devreder; alıcı bu yüzden taşıma sigortası yaptırmalıdır.
- Varış yeri net yazılmalıdır. "CPT Hamburg" yerine mümkünse tam adres veya terminal belirtin.
- Birden çok taşıyıcı varsa: Risk, ilk taşıyıcıya teslimde geçer; bunu sözleşmede açıkça yazın.
- Sigorta isteniyorsa CIP düşünün. Satıcının sigorta yaptırması gerekiyorsa CIP kuralı daha uygundur.
Sık sorulan sorular
CPT ile CIP arasındaki fark nedir?
İkisinde de satıcı varışa kadar taşımayı öder ve risk ilk taşıyıcıya teslimde geçer. CIP'te satıcı ek olarak sigorta yaptırmak zorundadır, CPT'de zorunlu değildir.
CPT'de sigortayı kim yaptırır?
Zorunluluk yoktur; riski taşıyan alıcı kendi çıkarı için yaptırır.
CPT her taşıma türünde kullanılabilir mi?
Evet. Deniz, kara, hava ve çok modlu taşımada kullanılır.
CPT ile FCA arasındaki fark nedir?
FCA'da satıcı taşıma ücretini ödemez, malı belirlenen noktada teslim eder. CPT'de satıcı varış yerine kadar taşıma ücretini öder.
İlgili terimler
- CIP: CIP (Carriage and Insurance Paid To) teslim şeklidir.
- CFR: CFR (Cost and Freight) teslim şeklidir.
- DAP: DAP (Delivered At Place) teslim şeklidir.
- Navlun: Malın taşınması için taşıyıcıya ödenen taşıma bedeli.
- Konşimento: Deniz taşımasında taşıyıcının düzenlediği; makbuz, taşıma sözleşmesi kanıtı ve hak belgesi işlevi gören belge.
- FCA
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.
11 Incoterms kuralının karşılaştırması için: Incoterms 2020 rehberi