CFR nedir?
Cost and Freight · Teslim Şekilleri (Incoterms) · Son güncelleme:
| Kural grubu | Deniz ve iç su yolu (Incoterms 2020) |
|---|---|
| Ana taşıma bedelini kim öder | Satıcı (varış limanına kadar) |
| Sigortayı kim yaptırır | Alıcı (satıcı için zorunluluk yok) |
| Risk ne zaman alıcıya geçer | Mal yükleme limanında gemiye yüklendiğinde |
| İhracat gümrüğü | Satıcı |
| İthalat gümrüğü | Alıcı |
CFR nedir?
CFR (Cost and Freight, "mal bedeli ve navlun"), Incoterms 2020 kurallarından biridir ve yalnızca deniz ve iç su yolu taşımacılığında kullanılır.
Satıcı, varış limanına kadar navlunu öder; hasar ve kayıp riski ise mal yükleme limanında gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer. Satıcının sigorta yaptırma zorunluluğu yoktur; CIF'ten farkı budur.
CFR nasıl işler?
- Taraflar varış limanını ve sürümü kararlaştırır ("CFR Port Said Incoterms 2020").
- Satıcı gemi yerini ayırır ve navlunu varış limanına kadar öder.
- Satıcı ihracat gümrük işlemlerini yapar ve malı yükleme limanında gemiye yükler.
- Mal gemiye yüklendiği anda risk alıcıya geçer; yol boyunca oluşan kayıp ve hasar alıcıya aittir.
- Alıcı varış limanında ithalat işlemlerini yapar ve malı teslim alır; varış limanı masraflarının dağılımı sözleşmeye göre belirlenir.
Örnek
Türkiye'deki bir seramik üreticisi, Mısır'daki alıcıya "CFR Port Said" şartıyla satış yapıyor. Satıcı İstanbul'da malı gemiye yüklüyor ve navlunu Port Said'e kadar ödüyor. Yükleme tamamlandığı anda risk alıcıya geçiyor. Taşıma sigortasını alıcı yaptırıyor.
Dikkat edilecekler
- CFR ile CIF'in tek farkı sigortadır. CIF'te satıcı sigorta yaptırır, CFR'de yaptırmaz.
- Risk gemiye yüklemede geçer. Navlunu satıcı ödediği için taşımanın sorumluluğunun satıcıda olduğu sanılabilir; oysa risk alıcıdadır, alıcı sigorta yaptırmalıdır.
- Konteyner için CPT düşünün. Konteyner taşımacılığında mal gemiye yüklenmeden önce terminalde taşıyıcıya teslim edilir; ICC bu durumda CFR yerine CPT önerir.
- Varış limanı masrafları: Varış terminali masrafları (THC) ve demuraj gibi ücretlerin kime ait olduğunu sözleşmede yazın.
- Yalnızca deniz taşımasında kullanılır. Hava ve kara taşımasında CPT kullanılır.
Sık sorulan sorular
CFR ile CIF arasındaki fark nedir?
İkisinde de satıcı varış limanına kadar navlunu öder ve risk gemiye yüklemede geçer. CIF'te satıcı sigorta da yaptırır, CFR'de yaptırmaz.
CFR ile FOB arasındaki fark nedir?
FOB'da navlunu alıcı öder; CFR'de satıcı varış limanına kadar navlunu öder. İki kuralda da risk gemiye yüklemede geçer.
CFR'de navlunu kim öder?
Varış limanına kadar satıcı öder.
CFR her taşıma türünde kullanılabilir mi?
Hayır. Yalnızca deniz ve iç su yolu için tanımlıdır; diğerleri için CPT kullanılır.
İlgili terimler
- CIF: Satıcının deniz taşıması ve sigortayı ödediği, riskin yüklemede alıcıya geçtiği Incoterms kuralı.
- FOB: Satıcının malı gemiye yüklediği noktada sorumluluğunun bittiği Incoterms kuralı.
- CPT: CPT (Carriage Paid To) teslim şeklidir.
- Navlun: Malın taşınması için taşıyıcıya ödenen taşıma bedeli.
- Konşimento: Deniz taşımasında taşıyıcının düzenlediği; makbuz, taşıma sözleşmesi kanıtı ve hak belgesi işlevi gören belge.
- Demuraj: Konteynerin ya da geminin ücretsiz bekleme süresini aşması halinde ödenen ek ücret.
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.
11 Incoterms kuralının karşılaştırması için: Incoterms 2020 rehberi