Nakliyat sigortası nedir?
Cargo insurance · Temel Kavramlar · Son güncelleme:
Diğer adları: Cargo insurance · Taşıma sigortası
| Kısa tanım | Taşıma sırasında hasar ve kaybı karşılayan sigorta |
|---|---|
| İlişkili kavram | CIF, CIP ve diğer teslim şekilleri; navlun |
| Nerede kullanılır | Uluslararası taşımalarda, satış sözleşmesi ve poliçede |
| Kim ilgilenir | İhracatçı, ithalatçı, lojistik firması ve sigorta şirketi |
Nakliyat sigortası nedir?
Taşıma sırasında mal kaza, yangın, su hasarı ya da hırsızlık gibi risklere maruz kalabilir. Nakliyat sigortası, poliçede yazılan kapsam dahilinde bu zararları karşılamayı amaçlar. Taşıyıcının sorumluluğu sınırlı olabilir; sigorta bu boşluğu kapatmanıza yardımcı olur.
Sigortayı kimin yaptıracağı teslim şekline bağlıdır. CIF ve CIP şartlarında satıcının sigorta yaptırması gerekir. FOB gibi şartlarda ise sigorta zorunluluğu satıcıda değildir; alıcı isterse kendisi yaptırır. Kuralların ayrıntısı için ICC Incoterms 2020 kaynaklarına bakabilirsiniz.
Deniz taşımasında poliçeler sıklıkla ICC Institute Cargo Clauses (A), (B) ve (C) koşullarına göre düzenlenir. Hangi koşulun neyi kapsadığını sigorta şirketinizden yazılı olarak öğrenin.
Nakliyat sigortası nasıl işler?
- Satıcı ve alıcı, teslim şekline göre sigortayı kimin yaptıracağını belirler.
- Sigortayı yaptıracak taraf; yükün cinsi, değeri ve güzergahını sigorta şirketine ya da acenteye bildirir.
- Teminat kapsamı ve koşulları netleştirilir.
- Poliçe düzenlenir ve ilgili tarafa iletilir.
- Hasar ya da kayıp olursa poliçedeki usule göre sigorta şirketine bildirim yapılır.
Örnek
Türkiye'deki bir mobilya üreticisi, yurt dışındaki bir alıcıya "CIF" şartıyla satış yapıyor. Bu şartta sigortayı satıcı yaptırması gerektiği için üretici, taşıma boyunca geçerli bir nakliyat sigortası poliçesi alıyor. Aynı satış FOB yapılsaydı sigorta alıcının tercihine kalacaktı. Poliçe ayrıntılarını CIF şartının gerekliliklerine göre sigorta şirketiyle netleştiriyor.
Dikkat edilecekler
- Teslim şeklini kontrol edin. CIF ve CIP şartlarında sigorta yaptırmak satıcının yükümlülüğü olabilir.
- Teminat kapsamını yazılı öğrenin. Hangi risklerin kapsandığı ve nelerin dışarıda kaldığı poliçeden okunmalıdır.
- Poliçe ile belgeler uyuşmalı. Mal tanımı ve güzergah, ticari fatura ve taşıma belgeleriyle tutarlı olmalıdır.
- Hasar bildirimini geciktirmeyin. Hasar fark edildiğinde poliçedeki usule göre hemen bildirim yapın ve kanıt toplayın.
- Hukuki ve mali konularda uzmana danışın. Sigorta ve ödeme koşulları için mali müşavirinize ve sigorta şirketinize danışın.
Sık sorulan sorular
Nakliyat sigortası nedir?
Nakliyat sigortası, malın taşıma sırasında uğrayabileceği hasar ve kayıp risklerini poliçe kapsamında güvence altına alan sigortadır.
Nakliyat sigortasını kim yaptırır?
Teslim şekline bağlıdır. CIF ve CIP'te satıcının yaptırması gerekir; diğer şartlarda sigorta zorunluluğu farklı olabilir. Kesin sorumluluk için sözleşmenizi ve Incoterms 2020 kurallarını kontrol edin.
ICC Institute Cargo Clauses nedir?
Deniz taşımasında kullanılan standart sigorta koşullarının adıdır ve A, B, C olarak ayrılır. Hangi koşulun neyi kapsadığını sigorta şirketinizden öğrenmelisiniz.
İlgili terimler
- CIF: Satıcının deniz taşıması ve sigortayı ödediği, riskin yüklemede alıcıya geçtiği Incoterms kuralı.
- CIP: Satıcının taşıma ücretini ve sigortayı belirlenen varış yerine kadar ödediği, riskin ise malı ilk taşıyıcıya teslimde alıcıya geçtiği Incoterms kuralı.
- FOB: Satıcının malı gemiye yüklediği noktada sorumluluğunun bittiği Incoterms kuralı.
- Navlun: Malın taşınması için taşıyıcıya ödenen taşıma bedeli.
- Konşimento: Deniz taşımasında taşıyıcının düzenlediği; makbuz, taşıma sözleşmesi kanıtı ve hak belgesi işlevi gören belge.
- Ticari fatura: Satıcının sattığı malı, miktarını, fiyatını ve satış şartlarını alıcıya bildirdiği kesin satış belgesi.
Kaynak: ICC, Incoterms® 2020 kuralları; ICC, Institute Cargo Clauses (genel bilgi)
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.