Alacak sigortası nedir?
Trade credit insurance · Temel Kavramlar · Son güncelleme:
Diğer adları: İhracat kredi sigortası · Kredi sigortası
| Kısa tanım | Alıcıdan tahsil edilemeyen alacağı sigorta teminatına alan ürün |
|---|---|
| İlişkili kavram | İhracat sigortası, nakliyat sigortası, ödeme güvencesi yöntemleri |
| Nerede kullanılır | Vadeli (açık hesap, vesaik mukabili vb.) ihracat satışlarında |
| Kim ilgilenir | Satış, finans ve risk yönetimiyle ilgilenen ihracatçı yetkilileri |
Alacak sigortası nedir?
Alacak sigortası, vadeli satış yapan ihracatçının alacağını koruyan bir sigortadır. Mal teslim edilmiş ya da sevk edilmiştir, ancak bedel henüz tahsil edilmemiştir. Alıcı ödeme yapmazsa ya da ödeme yapamaz hale gelirse, sigorta poliçedeki şartlarla bu kaybın bir bölümünü güvence altına alabilir. İhracat sigortası ile aynı alanı anlatır; ihracat tarafında ürün bazen ihracat kredi sigortası adıyla da anılır.
Türk Eximbank'ın kısa vadeli alacak sigortası sayfasına göre ürün, ihracatçıların yurt dışı satışlarından doğan alacaklarını ticari ve politik risklere karşı sigorta kapsamına alır. Ticari risk olarak alıcının iflası, konkordato ya da tasfiye kararı alması ve mal bedelinin ödenmemesi sayılır. Politik risk olarak savaş, ihtilal, iç savaş, alıcı ülkenin ithal yasağı ve transfer güçlüğü gibi durumlar sayılır.
Alacak sigortası, nakliyat sigortası ile karıştırılmamalıdır. Nakliyat sigortası taşınan malın hasarını ya da kaybını ele alır; alacak sigortası ise bedelin tahsil edilememesi riskini ele alır. Aynı sayfada mal mukabili, vesaik mukabili, kabul kredili ve akreditifli işlemlerin kapsama alındığı, peşin ödemeli satışların ise sigorta dışında tutulduğu belirtilir.
Alacak sigortası nasıl işler?
- İhracatçı, vadeli satış yaptığı alıcılar ve ödeme şekilleri için sigorta ihtiyacını değerlendirir.
- Sigortacıya başvurur; sigortacı alıcıları ve alıcı ülkeyi değerlendirir, alıcılar için limit tanımlayabilir.
- Poliçe düzenlenir; kapsam, hangi ödeme şekillerinin dahil olduğu ve ihbar yükümlülükleri poliçede yazılır.
- İhracatçı sevkiyatları poliçe şartlarına göre bildirir ve satışlarını yürütür.
- Alıcı ödeme yapmazsa ihracatçı poliçedeki usule göre sigortacıya bildirim yapar; tazminat poliçe şartlarına göre değerlendirilir.
Poliçe şartları ve kapsam sigortacıdan teyit edilir; bu sayfa genel bilgidir.
Örnek
Türkiye'deki bir tekstil üreticisi, Avrupa'daki yeni bir alıcıya açık hesap vadeli satış yapmak istiyor. Alıcının ödeme riskini tek başına taşımak istemediği için alacağını sigorta kapsamına almayı değerlendiriyor. Sigortacıdan alıcı için limit ve poliçe şartlarını öğreniyor, ardından açık hesap satışı ile akreditifli satış arasındaki riski karşılaştırıyor ve kararını verirken ihracatta ödeme şekilleri yazısındaki yöntemlere bakıyor.
Dikkat edilecekler
- Her risk kapsam içinde değildir. Poliçede hangi ödeme şekillerinin, alıcıların ve risklerin kapsandığı ve nelerin dışarıda kaldığı yazılıdır; satış yapmadan önce okuyun.
- Sigorta ödeme güvencesinin tek yolu değildir. Akreditif, peşin ödeme ve açık hesap gibi seçenekleri birlikte değerlendirin.
- Alıcıyı tanımayı bırakmayın. Sigorta alıcı riskini ortadan kaldırmaz; alıcı doğrulama ve kredi limiti çalışmaları sürmelidir.
- İhbar ve belge şartlarına uyun. Tazminat, poliçedeki bildirim ve belge koşullarına bağlıdır; kapsam, prim, limit ve tazminat koşulları sigortacıdan teyit edilir.
- Ürün adları kuruma göre değişir. Aynı ürün farklı sayfalarda alacak sigortası ya da ihracat kredi sigortası adıyla geçebilir; ihracat sigortası sayfasıyla birlikte okuyun.
Sık sorulan sorular
Alacak sigortası nedir?
Alacak sigortası, alıcıdan tahsil edilemeyen alacağı alıcının iflası ya da ödememesi gibi risklerde sigorta kapsamına alan üründür. Kapsamı poliçe belirler.
Alacak sigortası ile ihracat sigortası aynı şey mi?
İhracat tarafında kavramlar büyük ölçüde aynı alanı anlatır: yurt dışı alıcıdan alacağın tahsil edilememesi riski. Ürün adı ve kapsamı kuruma ve poliçeye göre değişebilir.
Alacak sigortası hangi ödeme şekillerinde işe yarar?
Türk Eximbank'ın kısa vadeli alacak sigortası sayfasına göre mal mukabili, vesaik mukabili, kabul kredili ve akreditifli işlemler kapsama alınır; peşin ödemeli satışlar kapsam dışıdır. Güncel şartları sigortacıdan teyit edin.
Alacak sigortası ile nakliyat sigortası arasındaki fark nedir?
Nakliyat sigortası taşınan malın hasarını ya da kaybını, alacak sigortası ise bedelin tahsil edilememesini konu alır. İkisi farklı riskleri karşılar.
İlgili terimler
- İhracat sigortası: Alıcının ödememesi ya da ülkedeki olağanüstü olayların neden olduğu alacak kaybına karşı yapılan sigortadır.
- Nakliyat sigortası: Taşıma sırasında malın uğrayabileceği hasar ve kayıp riskini sigortalayan poliçe.
- Alıcı riski: Alıcının ödeme gücünü kaybetmesi ya da ödemeyi geciktirip reddetmesi yüzünden alacağın tahsil edilememe ihtimali.
- Kredi limiti: Satıcının bir alıcıya vadeli ya da açık hesap olarak açık bırakmayı kabul ettiği azami alacak tutarı.
- Açık Hesap: Malın önce gönderilip ödemenin vadede alındığı, güvencesiz ihracat ödeme yöntemi.
- Akreditif: Bankanın, şartlara uygun belgeler karşılığında ihracatçıya ödeme yapmayı taahhüt ettiği ödeme yöntemi.
- Ülke riski: Alıcıdan bağımsız, alıcının ülkesindeki gelişmeler yüzünden ödemenin yapılamaması ya da gecikmesi ihtimali.
Kaynak: Türk Eximbank, Kısa Vadeli Alacak Sigortası sayfası (genel bilgi)
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.