Kredi limiti nedir?
Kredi limiti (credit limit) · Temel Kavramlar · Son güncelleme:
Diğer adları: Kredi limiti · Credit limit · Alıcı limiti · İhracatta alıcı limiti
| Kısa tanım | Bir alıcıya vadeli satışta açık bırakılacak azami alacak tutarı |
|---|---|
| İlişkili kavram | Alıcı riski; açık hesap; ödeme vadesi; ihracat alacak sigortası |
| Nerede kullanılır | Vadeli ve açık hesap satışlarda, alıcı değerlendirmesinde, sigorta ve faktoring işlemlerinde |
| Kim ilgilenir | İhracatçılar, finans ve satış yöneticileri, sigortacılar ve faktoring şirketleri |
Kredi limiti nedir?
Kredi limiti, bir alıcıya ne kadar vadeli satış yapacağınızı baştan sınırlayan tutardır. Amaç, alıcı ödemese bile kaybınızı katlanabileceğiniz düzeyde tutmaktır. Limiti belirlerken alıcının mali durumuna, iş geçmişine, sizinle ödeme alışkanlığına ve işin sizin için önemine bakarsınız. Bu, alıcı riskini yönetmenin en basit araçlarından biridir.
İki limiti birbirinden ayırmak gerekir. Birincisi sizin kendi iç limitinizdir: şirketinizin o alıcıya vermeyi kabul ettiği tutar. İkincisi sigortacının alıcı limitidir. Bir ticari alacak sigortacısının Türkiye sayfasına göre sigortacı her müşteri için bir kredi limiti belirler; bu limit, alıcı ödemezse sigortacının teminat vereceği azami tutardır ve ekonomik koşullara göre artırılıp azaltılabilir. Türk Eximbank'ta da alıcı limiti, Eximbank'ın o alıcı için üstlendiği azami risktir ve bir yıllık süre için tanımlanır.
Bu iki limit aynı olmak zorunda değildir. Sigortacı bir alıcıya düşük limit verirse, sizin iç limitiniz yüksek olsa bile aşan kısım teminatsız kalabilir. Sigortacı limiti sizin kararınızın yerine geçmez. İhracat sigortası sayfası ve ihracatta tahsilat güvenliği rehberi, limitin tahsilat güvenliği içindeki yerini anlatır.
Kredi limiti nasıl işler?
- Alıcıyı araştırırsınız: sicil kaydı, iş geçmişi, ödeme alışkanlığı ve varsa kredi raporu.
- Kendi iç limitinizi belirler, yazılı hâle getirirsiniz; limiti siparişten önce netleştirmek en doğrusudur.
- Alacak sigortası kullanıyorsanız sigortacıdan o alıcı için limit talep edersiniz; sigortacı alıcının kredi değerliliğine bakıp talebi onaylayabilir ya da reddedebilir.
- Açık alacağınızı limitle karşılaştırırsınız; yeni sevkiyatı yalnızca limit içinde kalıyorsa yaparsınız.
- Alıcının durumu değiştiğinde ya da sigortacı limiti değiştirdiğinde kendi limitinizi gözden geçirirsiniz.
Limit sabit bir hüküm değildir; alıcının durumu, ödeme geçmişi ve piyasa koşulları değiştikçe gözden geçirilmelidir.
Örnek
Türkiye'deki bir tekstil üreticisi, düzenli çalıştığı yurtdışı alıcısına vadeli satış yapıyor. Üretici kendi iç limitini belirlemiş ve alıcı bu limite yaklaştığında yeni sevkiyatı durduruyor. Alacağını sigortalattığı için sigortacıdan o alıcı için limit de talep ediyor. Sigortacı daha düşük bir limit onaylayınca, üretici limit üstündeki sevkiyatı ya peşin ödemeye bağlıyor ya da riski kendisinin taşıyacağını bilerek karar veriyor.
Dikkat edilecekler
- İç limit ile sigortacı limiti aynı şey değildir. Sigortacı limiti, sigortacının teminat vereceği azami tutardır; sizin vermeyi kabul ettiğiniz tutar değil. İkisini ayrı takip edin.
- Limit içindeki satışlar teminat altındadır, üstü değil. Sigortacı sayfası satışların limit içinde yapılması gerektiğini söylüyor; limiti aşan kısım için poliçenizi kontrol edin.
- Limit değişebilir. Sigortacı limiti artırıp azaltabilir ve sizi bilgilendirir; bildirimleri izleyin ve sevkiyat planınızı güncelleyin.
- Limiti yazılı hâle getirin. Limiti siparişten önce belirleyin ve satış, finans ekibinizle paylaşın; ödeme şeklini de açık hesap gibi koşullarla birlikte teklife yazın.
- Limit tahsilat garantisi değildir. Limit yalnızca açık alacağınızı sınırlar; dolandırıcılık ya da mal anlaşmazlığı gibi sorunlar için ayrıca önlem alın ve gerekirse bankanıza, mali müşavirinize danışın.
Sık sorulan sorular
Kredi limiti nedir?
Kredi limiti, satıcının bir alıcıya vadeli ya da açık hesap olarak aynı anda açık bırakmayı kabul ettiği azami alacak tutarıdır. Amaç, alıcı ödemese bile kaybı sınırlamaktır.
Alıcı limiti ile kredi limiti aynı mıdır?
Genellikle birbirine yakın anlamda kullanılır, ama sahipleri farklıdır. Kredi limiti çoğunlukla sizin iç limitinizdir; sigortacının alıcı limiti ise sigortacının o alıcı için teminat vereceği azami tutardır.
Kredi limitini kim belirler?
Kendi iç limitinizi siz belirlersiniz. Alacak sigortanız varsa sigortacı da alıcının kredi değerliliğini inceleyip ayrı bir alıcı limiti belirler; limit değişebilir ve talep reddedilebilir.
Kredi limiti dolarsa ne olur?
Limit dolduğunda, önceki alacak tahsil edilene kadar yeni vadeli sevkiyat yapmamak ya da yeni sevkiyatı peşin ödemeye bağlamak yaygın bir uygulamadır. Sigortalı alacaklarda limiti aşan kısım için poliçenizi kontrol edin.
İlgili terimler
- Alıcı riski: Alıcının ödeme gücünü kaybetmesi ya da ödemeyi geciktirip reddetmesi yüzünden alacağın tahsil edilememe ihtimali.
- Ülke riski: Alıcıdan bağımsız, alıcının ülkesindeki gelişmeler yüzünden ödemenin yapılamaması ya da gecikmesi ihtimali.
- Açık Hesap: Malın önce gönderilip ödemenin vadede alındığı, güvencesiz ihracat ödeme yöntemi.
- İhracat sigortası: Alıcının ödememesi ya da ülkedeki olağanüstü olayların neden olduğu alacak kaybına karşı yapılan sigortadır.
- Ödeme vadesi: Alıcıya, mal tesliminden sonra ödemeyi yapabilmesi için tanınan süre ya da ödemenin yapılacağı tarih.
- Ticari itibar araştırması: Bir alıcıya vade vermeden önce firmanın ödeme geçmişini, hukuki durumunu ve itibarını kontrol etme çalışması.
- Faktoring: Ihracat alacağının bir faktoring şirketine devredilerek vadesinden önce nakde çevrilmesidir.
Kaynak: Allianz Trade Türkiye, Ticari Alacak Sigortası sayfası (sigortacının alıcı limiti tanımı); Türk Eximbank, Kısa Vadeli İhracat Kredi Sigortası (alıcı limiti); genel dış ticaret uygulaması (özel bir resmî tanım içermez)
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.