İhracat Şekilleri Nelerdir? Türleri ve Farkları

İhracat şekilleri nelerdir?

Olağan ihracatta mal satılır, bedel yurda getirilir ve işlem gümrük beyannamesiyle tamamlanır. Genel süreci ihracat nasıl yapılır rehberinde 10 adımda anlattık. Aşağıdaki tablo, olağan ihracattan ayrılan başlıca şekilleri özetler:

Her şeklin koşulları ayrı bir mevzuata dayanır. Aşağıda her birini kısaca açıyoruz.

Bedelsiz ihracat nedir?

Bedelsiz ihracat, karşılığında yurt dışından bir ödeme yapılmaksızın mal çıkarılmasıdır. Ticaret Bakanlığı'nın ilgili tebliğine göre hediyeler, ticari teamüllere uygun miktardaki numuneler ve reklam ve tanıtım malları bu kapsamdadır. Numune göndermek bu yüzden en sık görülen örnektir. Satış olmadığı için olağan ihracattaki tahsilat ve bedel getirme mantığı aynı biçimde işlemez. Buna rağmen mal gümrükten çıktığı için işlem gümrük mevzuatına tabidir; hangi malın hangi usulle ve kimin iznine bağlı gönderileceği tebliğe göre belirlenir ve değişebilir. Karşılığında ödeme alacaksanız bu işlem bedelsiz değil, olağan ihracattır; kararı gümrük müşavirinizle verin.

Geçici ihracat nedir?

Geçici ihracat, malın kesin satış amacı olmadan belirli bir amaçla yurt dışına çıkarılıp sonra ülkeye geri getirilmesine imkân veren gümrük işlemidir. Fuarda sergileme ya da deneme gibi amaçlarla kullanılabilir. Satılmak için gönderilmediği için olağan ihracattan ayrılır. Mal belirlenen koşullar içinde dönmezse vergi ve cezai sonuçlar doğabilir; haricte işleme rejimi ve ATA karnesi farklı amaçlara hizmet eder, doğru rejimi gümrük müşavirinizle seçin. Fuar için mal gönderiyorsanız fuar sonrası yapılacaklar listesine de bakın.

Konsinye ihracat nedir?

Konsinye ihracatta mal yurt dışındaki alıcıya, komisyoncuya ya da şirketin yurt dışındaki temsilciliğine satılmadan önce emanet olarak gönderilir; satış yapıldığında bedel ödenir, satılmayan mal geri dönebilir. Pazara hızlı girmeye ve pazar bilgisi toplamaya yarayabilir, ancak satıcı için nakit akışı riski yüksektir: mal gitmiş, ödeme gelmemiştir. Satış raporunu düzenli isteyin, ödeme vadesini ve emanetteki malın sorumluluğunu (sigorta, depo) sözleşmede yazın. Konsinye ihracatta tarih ve süre kuralları olağan ihracattan farklı olabilir; bu yazıda süre vermiyoruz, güncel koşulu bankanızdan, gümrük müşavirinizden ve ilgili düzenlemeden teyit edin.

Özel fatura ile ihracat nedir?

Özel fatura ile ihracat, Türkiye'de ikamet etmeyen alıcılara yapılan satışlarda kullanılır: satıcı fatura düzenler, mal yurt dışına çıkarken fatura gümrük idaresinde onaylanır. Ticaret Bakanlığı'nın ilgili tebliğine göre bu onay, malın yurt dışı edildiğinin tespiti içindir ve onaylı satış ihracat sayılır. Hangi satıcının, hangi şartlarla ve hangi KDV işlemiyle bu yolu kullanabileceği düzenlemelere bağlıdır; bunları resmî kaynaktan ve mali müşavirinizden teyit edin. KDV tarafı için ihracatta KDV yazısına ve KDV istisnası sayfasına da bakabilirsiniz.

Sınır ticareti nedir?

Sınır ticareti, kara sınırı olan komşu ülkelerle belirli illerimiz arasında yürütülen özel bir ticaret biçimidir. Ticaret Bakanlığı'na göre amaç, bazı ihtiyaçların komşu ülkelerden daha düşük maliyetle karşılanması ve illerden ihracatın artırılmasıdır. İşlem yetkili gümrük kapısı ya da sınır ticaret merkezi üzerinden yapılır; başvuru il ticaret odasına yapılır ve belgeyi valilik verir. Hangi illerin, ülkelerin ve ürünlerin kapsandığı düzenlemeye göre değişir; hazırlık yapmadan önce Ticaret Bakanlığı'nı kontrol edin.

Mikro ihracat nedir?

Mikro ihracat, posta ya da hızlı kargo yoluyla gönderilen küçük partilerin basitleştirilmiş gümrük usulüyle ihracatıdır; beyanı yetkili operatör yapar. Gönderi başına ağırlık ve tutar sınırı vardır ve bu sınırlar mevzuatla değişebilir; güncel limiti ve ayrıntıyı mikro ihracat ve BGB rehberimizden okuyun. BGB ve posta ve hızlı kargo operatörü sayfaları kısa tanım verir. Çevrimiçi satış yapıyorsanız e-ihracat sayfasına da bakın.

Hangi şekil bana uygun?

Bu tablo yalnızca yön gösterir. Kendi işleminiz için kesin sınıflamayı gümrük müşavirinize ve mali müşavirinize sorun.

Bu şekilleri ve deneyimlerinizi diğer ihracatçılarla konuşmak isterseniz ücretsiz topluluğa katılın: Ücretsiz İhracat Kulübü

Gümrükte beyan nasıl kontrol edilir? Kırmızı, sarı, mavi ve yeşil hat

Gümrük beyannamesi verildiğinde kontrol türünü gümrük bilgisayar sistemi risk kriterlerine göre belirler. Sonuç dört hattan biridir: kırmızı hatta eşya muayene edilir ve belgeler kontrol edilir; sarı hatta yalnızca beyanname ve ekleri incelenir; yeşil hatta belge kontrolü ya da muayene yapılmaz; mavi hat ise belirli statüye sahip kişilerin ihracatta yararlandığı, kontrolün çıkış işlemlerinden sonra yapıldığı hattır. Hangi hatta düşeceğiniz önceden bilinemez ve kırmızı hat kendi başına bir kusur anlamına gelmez; sevkiyat planınızda muayene ihtimaline zaman payı bırakın. Ayrıntı için gümrük muayene hatları sayfasına ve gümrük müşavirinize bakın.

İhracat tamamlandıktan sonra ne yapılır?

İhracat bedelinin takibi, işlem bittikten sonra da sürer. Merkez Bankası İhracat Genelgesi, fiili ihraç tarihini eşyaya ilişkin ihracat beyannamesinin kapanma tarihi olarak tanımlar; ihracat bedelinin yurda getirilme süresi bu tarihten itibaren hesaplanır. Fatura tarihi ile fiili ihraç tarihi aynı olmak zorunda değildir; süreyi fatura tarihine göre saymayın. Bedel yurda getirilip İhracat Bedeli Kabul Belgesi (İBKB) düzenlendiğinde ihracat hesabı aracı bankada kapanır; ayrıntı için ihracat hesabının kapatılması sayfasına bakın. Sürenin kaç gün olduğu, istisnalar ve gerekli belgeler düzenlemeye ve bankaya göre değişir; güncel koşulu bankanızdan teyit edin. Vade planınızı bu tarihe göre yapın ve tahsilatı güvenceye almak için ihracatta tahsilat güvenliği rehberine bakın. Belgeleri (beyanname, taşıma belgeleri, faturalar) sonradan gerekebileceği için saklayın; hangi belgelerin gerektiği için ihracat için gerekli belgeler yazısı yol gösterir.

Bu konuda sonraki adım ne?

İhracata yeni başlıyorsanız ihracat nasıl yapılır ve ihracatçı belgesi nasıl alınır rehberlerini okuyun. Alıcı bulma tarafı için yurtdışında müşteri bulma rehberine bakın.

Bu konuları uygulamalı öğrenmek ve sorularınızı sormak isterseniz İhracat Kulübü'nün ücretsiz topluluğuna katılabilirsiniz.

Firmanızı baştan sona ihracata hazırlar, eksiklerini kontrol eder, hatalarını tespit eder ve düzeltmeler için çözüm yolları sunarız. Ayrıca ekibinizle birlikte ürünleriniz için yol haritası çizer ve en kısa sürede ihracatta yeni müşteriler sağlayacak yolları uygulatırız. Bu hizmeti %1 İhracat Kulübü VIP paketimizde İhracat Mentörlüğü ya da İhracat Danışmanlığı adıyla sunuyoruz. Sonuç ya da müşteri garantisi vermiyoruz; çünkü sonuç ürününüze, hedef pazara, fiyata ve uygulamaya bağlıdır.