Açık Hesap nedir?
Open Account · Ödeme Yöntemleri · Son güncelleme:
| Ödeme zamanı | Mal sevk edildikten sonra, anlaşılan vadede (ör. 30, 60 ya da 90 gün) |
|---|---|
| Güvence kimde | Güvence yok; ödeme alıcının sözüne dayanır |
| Satıcı riski | Alıcı ödemezse ya da geciktirirse alacak tahsil edilemeyebilir |
| Alıcı riski | En düşük risk: ödeme, malı teslim aldıktan sonra yapılır |
| Bankanın rolü | Genellikle yalnızca ödemeyi havale ile aktarır; ödeme taahhüdü vermez |
| Ne zaman tercih edilir | Uzun süreli, güvenilir alıcılarda ya da alacak sigortası veya teminatla desteklendiğinde |
Açık Hesap nedir?
Açık hesapta mal, ödeme alınmadan alıcıya gönderilir; alıcı faturadaki tutarı belirlenen vade tarihinde öder. Vade genellikle fatura ya da sevk tarihinden itibaren belirli gün olarak yazılır (örneğin 30 ya da 60 gün). Alıcı malı teslim aldıktan sonra ödediği için bu yöntem alıcıya en rahat yöntemdir.
Peşin ödeme ve akreditif gibi yöntemlerde satıcı ödemeyi güvence altına alır. Açık hesapta ise ödeme yalnızca alıcının sözüne dayanır. Bu yüzden yeni ve tanınmayan alıcılarla açık hesap çalışılmaz; çoğunlukla uzun süredir çalışılan güvenilir alıcılarla kullanılır.
Riski azaltmanın yolları vardır: alıcının ödeme geçmişini araştırmak, vadeyi kısa tutmak, ilk siparişlerde peşinat almak ve alacak sigortası ya da banka teminatı gibi araçlardan yararlanmak. Hangisini kullanacağınız alıcıya ve tutara bağlıdır.
Açık Hesap nasıl işler?
- Satıcı ve alıcı açık hesap ve vade konusunda anlaşır; vade, ödeme tarihi ve gecikme koşulları sözleşmeye yazılır.
- Satıcı malı sevk eder ve ticari faturayı düzenler.
- Alıcı malı teslim alır.
- Vade tarihine kadar alacak takip edilir; hatırlatmalar zamanında yapılır.
- Alıcı vade tarihinde ödemeyi havale ile yapar; ödeme gelmezse sözleşmedeki gecikme ve tahsilat hükümleri uygulanır.
Örnek
Türkiye'deki bir tekstil firması, üç yıldır düzenli çalıştığı Almanya'daki bir alıcıya 60 gün vadeli açık hesap ile satış yapıyor. Firma malı sevk ediyor ve faturayı gönderiyor. Alıcı malı teslim aldıktan sonra 60. günde ödemeyi yapıyor. Aynı firma, ilk kez çalışacağı bir alıcıya bunun yerine peşinat ya da akreditif şartı koyuyor.
Dikkat edilecekler
- Yeni alıcıyla açık hesap çalışmayın. İlk siparişlerde peşin ödeme, peşinat ya da akreditif gibi güvenli yöntemleri tercih edin.
- Vadeyi ve gecikme koşulunu yazın. Ödeme tarihi, para birimi ve gecikme halinde yapılacak işlemler yazılı sözleşmede olmalı.
- Alıcının ödeme gücünü araştırın. Ödeme geçmişini ve finansal durumunu sipariş vermeden önce kontrol edin.
- Alacağı sigortalamayı düşünün. Alacak sigortası ya da teminat, riski azaltmanın yollarından biridir.
- Alacak takibini ihmal etmeyin. Vadeli satışlarda alacak takibi satıcının sorumluluğundadır.
Sık sorulan sorular
Açık hesap nedir?
Açık hesap, satıcının malı önce gönderdiği ve ödemeyi vadede aldığı ihracat ödeme yöntemidir. Ödeme için banka teminatı yoktur, satıcı alıcının sözüne güvenir.
Açık hesap ile akreditif arasındaki fark nedir?
Açık hesapta mal önce gönderilir ve ödeme vadede alıcıdan beklenir; ödeme alıcının sözüne bağlıdır. Akreditifte ödeme taahhüdü bankadadır ve belgelerin şartlara uygun olması gerekir. Yeni alıcılarda akreditif daha güvenlidir.
Açık hesap satıcı için riskli mi?
Evet. İhracat ödeme yöntemleri arasında satıcı için en riskli olanıdır, çünkü ödeme güvencesi yoktur. Uzun süreli güvenilir alıcılarda ve alacak sigortası gibi önlemlerle kullanılır.
Açık hesapta vade ne kadardır?
Vade taraflar arasında belirlenir; 30, 60 ya da 90 gün sık görülen örneklerdir. Vade uzadıkça satıcının riski ve finansman yükü artar.
İlgili terimler
- Akreditif: Bankanın, şartlara uygun belgeler karşılığında ihracatçıya ödeme yapmayı taahhüt ettiği ödeme yöntemi.
- Proforma Fatura: Satıcının sevkiyattan önce gönderdiği, fiyat ve koşulları gösteren ön belge; resmî fatura değildir.
- Konşimento: Deniz taşımasında taşıyıcının düzenlediği; makbuz, taşıma sözleşmesi kanıtı ve hak belgesi işlevi gören belge.
- Dış Ticaret: Ülkeler arasında mal ve hizmet alım satımı; ihracat ve ithalatı kapsar.
Kaynak: İhracatta ödeme yöntemleri: Ticaret Bakanlığı ve ihracatçı birliklerinin genel bilgilendirme kaynakları
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.