Ticari fatura nedir?
Commercial Invoice · Belgeler · Son güncelleme:
Diğer adları: Commercial Invoice · İhracat faturası
| Düzenleyen | Satıcı, yani ihracatçı |
|---|---|
| Ne zaman hazırlanır | Satış kesinleşip mal sevke hazırlanırken |
| Kimde bulunur | İhracatçı düzenler; aslı ya da kopyası alıcıya, gümrüğe ve bankaya gider |
| Ne için kullanılır | Gümrük işlemleri, ödeme tahsilatı ve gümrük kıymetinin belirlenmesi |
| Zorunlu mu | Evet; ihracat evrak setinin temel belgesidir |
Ticari fatura nedir?
Ticari fatura, ihracat işleminin mali kaydıdır. Satıcı ve alıcı bilgileri, malın tanımı, miktarı, birim ve toplam fiyatı, para birimi ve teslim şekli bu belgede yer alır. Teslim şekli genellikle FOB ya da CIF gibi bir Incoterms kuralıyla yazılır.
Ticari fatura, sipariş öncesinde gönderilen proforma faturadan farklıdır. Proforma bir teklif niteliğindedir; ticari fatura ise satış kesinleştikten sonra düzenlenir. Çeki listesi, menşe şahadetnamesi ve gümrük beyannamesi gibi belgeler bu faturadaki bilgilerle uyumlu olmalıdır.
Türkiye'de ihracat faturasının elektronik ortamda düzenlenmesine ilişkin kurallar zaman içinde değişebilir. Güncel e-fatura ve e-arşiv yükümlülüklerini gib.gov.tr üzerinden kontrol edin ve mali müşavirinize danışın.
Ticari fatura nasıl işler?
- Proforma fatura ve sipariş onayındaki fiyat, miktar ve teslim şartlarını esas alırsınız.
- Satıcı ve alıcı bilgilerini, mal tanımını, GTİP kodunu, miktarı, birim fiyatı ve toplam tutarı yazarsınız.
- Teslim şeklini, ödeme şeklini ve para birimini faturaya eklersiniz.
- Faturayı çeki listesi ve diğer ihracat belgeleriyle karşılaştırıp tutarlılığını kontrol edersiniz.
- Faturayı gümrük işlemleri için kullanır, alıcıya ve gerekiyorsa bankaya iletirsiniz.
Örnek
Türkiye'deki bir mobilya üreticisi, Avrupa'daki bir alıcıya ofis koltuğu satıyor. Önce proforma fatura gönderiyor; alıcı onaylayınca ticari faturayı kesiyor. Faturada ürün tanımını, adedi, birim fiyatı ve FOB teslim şeklini yazıyor; aynı bilgileri çeki listesi ve beyannameyle eşleştiriyor.
Dikkat edilecekler
- Mal tanımını net yazın. Genel ifadeler yerine ürünü açıkça tanımlayın ve GTİP kodu ile uyumlu olmasına dikkat edin.
- Belgeler arasında tutarlılık sağlayın. Miktar, ağırlık ve tutar; çeki listesi, beyanname ve taşıma belgesiyle aynı olmalıdır.
- Akreditif şartlarına birebir uyun. Akreditifli satışta faturadaki mal tanımı ve tutar akreditifle uyuşmazsa ödeme gecikebilir.
- Teslim şeklini yazmayı unutmayın. Incoterms kuralı ve yeri faturada açıkça yer almalıdır.
- Vergi kurallarını kontrol edin. İhracat faturasında KDV ve e-fatura uygulamaları değişebilir; mali müşavirinize danışın.
Sık sorulan sorular
Ticari fatura nedir?
Ticari fatura, satıcının sattığı malın tanımını, miktarını, fiyatını ve satış şartlarını gösteren kesin satış belgesidir. İhracatta gümrük işlemlerinin ve ödemenin temel dayanağıdır.
Ticari fatura ile proforma fatura arasındaki fark nedir?
Proforma fatura satış öncesinde gönderilen bir teklif belgesidir. Ticari fatura ise satış kesinleştikten sonra düzenlenen kesin satış belgesidir.
Ticari faturada neler yer alır?
Satıcı ve alıcı bilgileri, mal tanımı, miktar, birim ve toplam fiyat, para birimi, teslim şekli ve ödeme şekli yer alır. Alıcı ülke ek bilgi isteyebilir.
İhracat faturasında KDV olur mu?
İhracat teslimlerinde KDV istisnası uygulanır, ancak koşullar ve belge düzeni mevzuata bağlıdır. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.
İlgili terimler
- Proforma Fatura: Satıcının sevkiyattan önce gönderdiği, fiyat ve koşulları gösteren ön belge; resmî fatura değildir.
- Çeki listesi: Sevkiyattaki her kabın içeriğini, ağırlığını, ölçüsünü ve işaretini gösteren ambalaj dökümü.
- Menşe şahadetnamesi: Malın hangi ülkede üretildiğini, yani tercihli olmayan menşeini gösteren resmî belge.
- Gümrük beyannamesi: Eşyanın gümrük rejimini ve bilgilerini gümrük idaresine bildiren resmî beyan belgesi.
- Akreditif: Bankanın, şartlara uygun belgeler karşılığında ihracatçıya ödeme yapmayı taahhüt ettiği ödeme yöntemi.
- GTİP Kodu: Bir ürünü gümrükte tanımlayan, vergisini ve mevzuat şartlarını belirleyen ürün kodu.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı (genel bilgi); T.C. Gelir İdaresi Başkanlığı, e-fatura ve ihracat (genel bilgi)
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat, oran ve süreler değişebilir; uygulamadan önce güncel resmî kaynağı ve ilgili gümrük veya mali müşavirinizi kontrol edin.