GTİP Kodu nedir?
Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu · Gümrük ve Rejimler · Son güncelleme:
Diğer adları: GTİP · Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu · HS Code · HTS Code · Commodity Code · Comcode · Schedule B · TARIC Code · HSN Code · Tariff Code
| Ne zaman kullanılır | Ürünün gümrükte tanımlanması gerektiğinde: beyanname, fiyat teklifi, vergi ve izin araştırması |
|---|---|
| Yetkili kurum | T.C. Ticaret Bakanlığı (gümrük idaresi) |
| Başvuruyu kim yapar | İhracatçı ya da ithalatçı firma; genellikle gümrük müşaviriyle birlikte |
| Sağladığı avantaj | Vergi oranını ve gerekli belge ve izinleri önceden görmenizi, hedef pazar istatistiklerine bakmanızı sağlar |
| Dikkat noktası | Yanlış kod gecikme ve ek maliyet doğurur; kodlar güncellenir, güncelini teyit edin |
GTİP Kodu nedir?
GTİP, ürünlerin gümrükte ortak bir dille tanımlanmasını sağlayan kodlama sistemidir. Kodun ilk 6 hanesi dünya genelinde ortak olan Harmonize Sistem'e (HS) dayanır; Türkiye bu kodu 8 haneli tarife pozisyonuna ve 12 haneli GTİP'e kadar detaylandırır. Başka ülkeler farklı sayıda hane kullanabilir, ama ilk 6 hane aynıdır.
GTİP'i bilmek üç iş için gerekir: ürünün gümrük vergisini ve izin şartlarını öğrenmek, ithalat ve ihracat beyannamesini doğru doldurmak, hedef pazarda o ürünün ticaret istatistiklerine bakmak. Hedef pazar araştırmasında Trade Map gibi sitelerde 6 haneli kodla arama yapılır.
Ürününüzün GTİP'ini resmî tarife arama araçlarında ürün adıyla aratarak bulabilirsiniz. Sonucu, özellikle birden fazla koda uyabilecek ürünlerde, gümrük müşavirinizle doğrulayın. GTİP nasıl sorgulanır?
GTİP Kodu nasıl işler?
- Ürününüzün tam adını, malzemesini, kullanım amacını ve işlenme durumunu yazın.
- Resmî tarife arama aracında ürün adıyla arama yapın ve aday kodları listeleyin.
- Aday kodların açıklamalarını ve üst başlıklarını karşılaştırıp ürününüze en uygun olanı seçin.
- Seçtiğiniz kodun gümrük vergisini ve ürüne uygulanan belge, kontrol ve izin şartlarını kontrol edin.
- Kodu gümrük müşavirinizle doğrulayın ve fiyat teklifinde, belgelerde ve beyannamede aynı kodu kullanın.
Örnek
Türkiye'de zeytinyağı üreten bir firma Almanya'ya satış yapmak istiyor. Önce ürünün GTİP kodunu resmî tarife arama aracından buluyor, ilk 6 hanesini Trade Map'te arayarak Almanya'nın bu üründe ne kadar ithalat yaptığını görüyor. Sonra kodun vergi ve belge şartlarını gümrük müşaviriyle doğruluyor ve aynı kodu proforma faturada ve beyannamede kullanıyor.
Dikkat edilecekler
- Tek hane farkı maliyeti değiştirebilir. Yanlış GTİP, yanlış vergi oranı ve gümrükte gecikme demektir.
- İlk 6 hane ortak, sonrası ülkeye göre değişir. Hedef ülkenin tarifesi için o ülkenin kodunu ayrıca kontrol edin.
- Ürün tanımı koda uymalı. Proforma fatura, ticari fatura ve beyannamedeki ürün tanımı seçtiğiniz kodla tutarlı olmalıdır.
- Kodlar güncellenir. Harmonize Sistem yaklaşık 5 yılda bir revize edilir; güncel kodu kullandığınızdan emin olun.
Sık sorulan sorular
GTİP kodu nedir?
GTİP, bir ürünün gümrükte hangi tarife kalemine girdiğini gösteren ürün kodudur. Gümrük vergisi oranı ve gerekli belge ve izin şartları bu koda göre belirlenir.
GTİP ile HS kodu aynı şey mi?
Birbirine çok yakındır. HS kodu dünya genelinde ortak olan ilk 6 hanedir. GTİP ise Türkiye'de bu kodun 12 haneye kadar detaylandırılmış halidir.
GTİP kodu nasıl bulunur?
Ürün adıyla resmî tarife arama araçlarında arama yapılır, aday kodlar karşılaştırılır ve seçilen kod gümrük müşaviriyle doğrulanır.
GTİP kodu kaç hanelidir?
Türkiye'de GTİP 12 hanelidir. Dünya genelinde ortak olan kısım ilk 6 hanedir; Trade Map gibi uluslararası ticaret istatistik sitelerinde 6 haneli kodla arama yapılır.
İlgili terimler
- İthalat: Yurt dışından mal veya hizmet satın alınıp ülkeye getirilmesi.
- Proforma Fatura: Satıcının sevkiyattan önce gönderdiği, fiyat ve koşulları gösteren ön belge; resmî fatura değildir.
- Dış Ticaret: Ülkeler arasında mal ve hizmet alım satımı; ihracat ve ithalatı kapsar.
- TAREKS: İthalat ve ihracat denetimlerini risk esaslı ve elektronik ortamda yürüten web tabanlı uygulama.
- HS kodu: Ürünleri dünyada ortak biçimde sınıflandıran, Dünya Gümrük Örgütü'nün 6 haneli kodu.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı, Gümrük Tarife Cetveli ve tarife arama araçları (genel bilgi); Dünya Gümrük Örgütü, Harmonize Sistem (HS)
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.