Navlun Nedir, Ne Demek? Navlun Nasıl Hesaplanır?
Mustafa Arda Uzun · Son güncelleme: · 8 dk okuma

Navlun nedir, ne demek?
Navlun (freight), yükün taşınması için ödenen taşıma ücretidir. Dış ticarette genellikle ana taşıma bacağının (örneğin yükleme limanından boşaltma limanına deniz taşımasının) ücretini ifade eder. "Navlun bedeli" de aynı anlamda kullanılır. Navlun, ürünün hedef pazardaki fiyatını doğrudan etkiler; bu yüzden teklif hazırlarken teslim şekliyle birlikte hesaba katılmalıdır.
İlgili terimler: freight forwarder (taşımayı organize eden firma), carrier (taşıyıcı / hat), freight charge (navlun ücreti), ordino (delivery order) (malın varışta teslim alınmasına izin veren belge). Daha fazla terim için dış ticaret İngilizcesi yazımıza bakabilirsiniz.
Navlun türleri: deniz, hava, kara
| Tür | Nerede kullanılır | Hesap birimi |
|---|---|---|
| Deniz navlunu (FCL) | Komple konteyner | Konteyner başına |
| Deniz navlunu (LCL / parsiyel) | Konteyneri doldurmayan yük | W/M: metreküp veya ton, hangisi büyükse |
| Hava navlunu | Acil, hafif, değerli yük | Ücrete esas ağırlık (gerçek ağırlık veya hacim ağırlığı) |
| Kara navlunu (komple) | Tır ile komple yük | Araç başına |
| Kara navlunu (parsiyel) | Tırı doldurmayan yük | Ağırlık, hacim veya yükleme metresi (firmaya göre) |
| Ekspres kargo | Numune, küçük paket | Ağırlık veya hacim ağırlığı (desi) |
Navlun nasıl hesaplanır?
1. Deniz yolu, komple konteyner (FCL): Fiyat konteyner tipi (20', 40', 40 HC) ve güzergâha göre konteyner başına verilir. Hangi konteynerin gerektiğini bulmak için konteyner ölçüleri yazımıza bakabilirsiniz.
2. Deniz yolu, parsiyel (LCL): Hesap W/M (weight or measurement) kuralıyla yapılır: 1 CBM = 1.000 kg kabul edilir ve hangisi büyükse o birim fiyatla çarpılır.
| Adım | Formül |
|---|---|
| Hacim (CBM) | Uzunluk (m) × genişlik (m) × yükseklik (m) × koli adedi |
| Ağırlık (ton) | Brüt ağırlık (kg) ÷ 1.000 |
| Ücrete esas birim | Hacim ile ağırlıktan büyük olan |
| Navlun | Ücrete esas birim × birim fiyat + ek ücretler |
3. Hava yolu: Hacim ağırlığı = uzunluk × genişlik × yükseklik (cm) ÷ 6000 (IATA standardı). Ücrete esas ağırlık (chargeable weight), gerçek brüt ağırlık ile hacim ağırlığından büyük olandır. Ekspres kurye firmaları çoğunlukla 5000 böleni kullanır; böleni teklifte kontrol edin.
4. Kara yolu: Komple tırda fiyat araç başınadır. Parsiyel yükte ağırlık, hacim veya yükleme metresi (LDM) üzerinden hesaplanır; dönüşüm katsayısı firmadan firmaya değişir.
5. Desi (kargo): Yurt içi kargoda desi = en × boy × yükseklik (cm) ÷ 3000 olarak yaygın kullanılır; yurt dışı ekspres gönderilerde bölen genellikle 5000'dir.
Örnek hesap (yalnızca formül): Parsiyel bir gönderide hacim [X] CBM, ağırlık [Y] ton ise ücrete esas birim büyük olanıdır; navlun = büyük olan × [birim fiyat] + [ek ücretler].
Çok kalemli siparişlerde hacmi elle hesaplamak hata yapmaya açıktır. Axporter'ın CBM hesaplama modülü koli ölçülerinden toplam hacmi hesaplar, palet ve konteyner doluluğunu da gösterir; ilk 14 gün ücretsiz deneyebilirsiniz.
Navlunda ek ücretler: BAF, CAF, THC ve diğerleri
| Kısaltma | Açılımı | Ne için alınır |
|---|---|---|
| BAF | Bunker Adjustment Factor | Yakıt fiyatı değişimi |
| CAF | Currency Adjustment Factor | Kur değişimi |
| THC | Terminal Handling Charge | Limanda yükleme-boşaltma (elleçleme) |
| PSS | Peak Season Surcharge | Yoğun sezon ek ücreti |
| B/L fee / Documentation fee | Konşimento / belge ücreti | Belge düzenleme |
| Demurrage / Detention | Demuraj / konteyner gecikme | Konteynerin limanda veya müşteride fazla kalması |
Ek ücretler hatta ve döneme göre değişir; teklifte "all-in" (her şey dahil) mi yoksa ana navlun + ek ücretler mi verildiğini sorun. Gecikme ücretleri için demuraj nedir sayfasına bakabilirsiniz.
Navlunu kim öder? Incoterms, prepaid ve collect
| Teslim şekli | Ana navlunu kim öder |
|---|---|
| EXW, FCA, FAS, FOB | Alıcı |
| CFR, CIF, CPT, CIP | Satıcı (varış yerine kadar) |
| DAP, DPU, DDP | Satıcı |
- Freight prepaid (navlun peşin): Navlun yükleme tarafında, genellikle satıcı tarafından ödenir.
- Freight collect (navlun varışta): Navlun varış tarafında, genellikle alıcı tarafından ödenir.
Ayrıntı için FOB nedir, CIF nedir, EXW nedir ve DAP nedir sayfalarına bakabilirsiniz.
Navlun teklifi nasıl alınır?
Forwarder'a şu bilgileri birlikte gönderin:
- Yükleme ve varış yeri (liman, havalimanı veya adres)
- Ürün tanımı ve GTİP kodu
- Koli adedi, ölçüleri, brüt ağırlığı ve toplam hacmi (CBM)
- Konteyner tipi veya parsiyel olduğu
- Yükün hazır olma tarihi
- Teslim şekli (Incoterms)
- Tehlikeli madde, soğuk zincir gibi özel durumlar
Birden fazla tekliften aynı kalemleri karşılaştırın: ana navlun, ek ücretler, taşıma süresi, aktarma ve teklifin geçerlilik süresi.
Navlun faturası nedir?
Navlun faturası, taşıyıcı veya forwarder tarafından taşıma hizmeti için düzenlenen faturadır. Üzerinde genellikle konşimento numarası, güzergâh, ana navlun ve ek ücret kalemleri yer alır. Faturadaki kalemleri teklifle karşılaştırın; konşimento için konşimento nedir sayfasına bakabilirsiniz. Vergi ve muhasebe uygulaması için mali müşavirinize danışın.
Karayolu taşımasında araç seçimi için tır ve dorse ölçüleri, palet planı için euro palet ölçüleri yazılarına bakın. İthalatta navlun gümrük kıymetine girer; vergiye etkisini gümrük vergisi hesaplama yazısında anlattık.
Navlunda sık yapılan hatalar
- Yalnızca ana navlunu karşılaştırıp ek ücretleri görmemek
- Hacmi yanlış ölçmek veya koli ölçülerini iç ölçüyle karıştırmak
- Hava kargoda hacim ağırlığını hesaba katmamak
- Teslim şekliyle navlun ödeme tarafını (prepaid/collect) uyumsuz yazmak
- Teklifin geçerlilik süresini kontrol etmemek
- Konteyneri zamanında boşaltmayıp demuraj ödemek
Bu konuları uygulamalı öğrenmek isterseniz İhracat Kulübü'nün ücretsiz topluluğuna katılabilirsiniz. Daha derin ve uygulamalı program için %1 İhracat Kulübü sayfasına göz atın.
Sık sorulan sorular
Navlun ne demek?
Navlun, yükün taşınması için taşıyıcıya ödenen ücrettir; İngilizcesi "freight"tir.
Navlun nasıl hesaplanır?
FCL'de konteyner başına, LCL'de metreküp veya tondan büyük olan üzerinden (W/M), hava yolunda gerçek ağırlık ile hacim ağırlığından (cm³ ÷ 6000) büyük olan üzerinden hesaplanır; üzerine ek ücretler eklenir.
W/M ne demek?
Weight or Measurement: parsiyel deniz taşımasında 1 CBM = 1.000 kg kabul edilir ve hangisi büyükse ücret onun üzerinden alınır.
Navlun bedeli nedir?
Navlun ile aynı anlamdadır; taşıma hizmetinin ücretidir.
Navlunu kim öder?
Teslim şekline bağlıdır: EXW, FCA, FAS ve FOB'da alıcı; CFR, CIF, CPT, CIP, DAP, DPU ve DDP'de satıcı öder.
Freight prepaid ve freight collect farkı nedir?
Prepaid'de navlun yükleme tarafında peşin, collect'te varış tarafında ödenir.
Navlun faturası nedir?
Taşıyıcı veya forwarder'ın taşıma hizmeti için kestiği, ana navlun ve ek ücretleri gösteren faturadır.
Kaynaklar
Bu yazı genel bilgidir; hesap kuralları ve ek ücretler taşıyıcıya, güzergâha ve döneme göre değişir. Kesin tutar için yazılı teklifi esas alın.
İlgili yazılar

Operasyon ve Belgeler
Konteyner Ölçüleri: 20'lik, 40'lık ve 40 HC Tablosu
20'lik, 40'lık, 40 HC ve 45'lik konteyner iç ve dış ölçüleri, hacim ve yük kapasitesi; bir konteynere kaç palet sığar ve CBM nasıl hesaplanır?
· 6 dk okuma

Operasyon ve Belgeler
Euro Palet Ölçüleri: 80x120 ve 100x120 Palet Tablosu
Euro palet ölçüleri, ağırlığı ve taşıma kapasitesi; standart palet (100x120) farkı, ISPM 15 ısıl işlem damgası ve konteynere, tıra kaç palet sığar.
· 6 dk okuma

Operasyon ve Belgeler
Tır ve Dorse Ölçüleri: Tenteli, Mega ve Frigo Tablosu
Tır ve dorse ölçüleri: tenteli, mega, frigorifik ve konteyner taşıyan dorse iç ölçüleri, tıra kaç palet sığar, Türkiye'de azami boy ve ağırlık sınırları.
· 6 dk okuma