Dış Ticaret ve Gümrük İngilizcesi: Terimler ve Kalıplar
Mustafa Arda Uzun · Son güncelleme: · 12 dk okuma
Dış ticaret İngilizcesi nedir, neden önemlidir?
Dış ticarette belgeler, teklifler ve ödeme talimatları çoğunlukla İngilizce düzenlenir. Aynı kavram için yanlış terim kullanmak (örneğin proforma yerine ticari fatura demek) bankada akreditif uyumsuzluğuna, gümrükte gecikmeye veya alıcıyla yanlış anlaşmaya yol açabilir. Bu yüzden terimlerin Türkçe karşılığını ve ne işe yaradığını birlikte bilmek gerekir.
İhracat belgeleri İngilizcesi (fatura, konşimento, menşe)
| İngilizce | Türkçe | Kısa açıklama |
|---|---|---|
| Quotation / Offer | Teklif | Fiyat ve koşulların ilk sunumu |
| Proforma Invoice (PI) | Proforma fatura | Satış öncesi ön fatura, resmi fatura değildir |
| Commercial Invoice (CI) | Ticari fatura | Satışın resmi faturası, gümrükte kullanılır |
| Packing List (PL) | Çeki listesi | Koli, adet, ağırlık ve ölçü dökümü |
| Bill of Lading (B/L) | Konşimento | Deniz yolu taşıma belgesi, mülkiyeti temsil edebilir |
| Sea Waybill (SWB) | Deniz yolu taşıma senedi | Devredilemeyen deniz taşıma belgesi |
| Air Waybill (AWB) | Hava yolu konşimentosu | Hava kargo taşıma belgesi |
| CMR Note | CMR belgesi | Kara yolu uluslararası taşıma belgesi |
| Certificate of Origin (CoO) | Menşe şahadetnamesi | Malın üretildiği ülkeyi gösterir |
| EUR.1 Movement Certificate | EUR.1 dolaşım belgesi | Tercihli menşe belgesi |
| A.TR Movement Certificate | A.TR dolaşım belgesi | Türkiye–AB gümrük birliği kapsamında dolaşım belgesi |
| Insurance Certificate / Policy | Sigorta sertifikası / poliçesi | Taşıma sigortasını belgeler |
| Inspection Certificate | Gözetim / kontrol belgesi | Bağımsız denetim sonucu |
| Health Certificate | Sağlık sertifikası | Gıda ve tarım ürünlerinde |
| Phytosanitary Certificate | Bitki sağlık sertifikası | Bitkisel ürünlerde |
| Fumigation Certificate | Fumigasyon belgesi | İlaçlama yapıldığını gösterir |
| Sales Contract | Satış sözleşmesi | Tarafların bağlayıcı anlaşması |
| Purchase Order (PO) | Satın alma siparişi | Alıcının sipariş belgesi |
| Order Confirmation | Sipariş onayı | Satıcının siparişi kabul etmesi |
| Shipping Instructions (SI) | Yükleme talimatı | Konşimento bilgileri için forwarder'a verilen talimat |
| Delivery Order (D/O) | Ordino / teslim emri | Malın teslim alınmasına izin veren belge |
| Debit Note / Credit Note | Borç / alacak dekontu | Fatura farklarının düzeltilmesi |
Tanımların ayrıntısı için proforma fatura nedir, konşimento nedir sayfalarına ve belge zincirinin tamamı için ihracat belgeleri rehberine bakabilirsiniz.
Teslim şekilleri (Incoterms) İngilizcesi
| Kısaltma | İngilizce | Türkçe |
|---|---|---|
| EXW | Ex Works | İş yerinde teslim |
| FCA | Free Carrier | Taşıyıcıya teslim |
| CPT | Carriage Paid To | Taşıma ödenmiş olarak teslim |
| CIP | Carriage and Insurance Paid To | Taşıma ve sigorta ödenmiş olarak teslim |
| DAP | Delivered at Place | Belirlenen yerde teslim |
| DPU | Delivered at Place Unloaded | Belirlenen yerde boşaltılmış olarak teslim |
| DDP | Delivered Duty Paid | Gümrük vergileri ödenmiş olarak teslim |
| FAS | Free Alongside Ship | Gemi doğrultusunda teslim |
| FOB | Free on Board | Gemide teslim |
| CFR | Cost and Freight | Mal bedeli ve navlun ödenmiş teslim |
| CIF | Cost, Insurance and Freight | Mal bedeli, sigorta ve navlun ödenmiş teslim |
Diğer ifadeler: named place (belirlenen yer), port of loading (yükleme limanı), port of discharge (boşaltma limanı), place of delivery (teslim yeri), transfer of risk (riskin geçişi). Incoterms 2020 kurallarının ayrıntısı için Axporter Incoterms 2020 rehberine bakın.
Ödeme ve tahsilat İngilizcesi
| İngilizce | Türkçe | Kısa açıklama |
|---|---|---|
| Payment Terms | Ödeme koşulları | Ne zaman, nasıl ödeneceği |
| Advance Payment / Prepayment | Peşin ödeme | Sevkiyattan önce ödeme |
| Down Payment / Deposit | Peşinat / kapora | Siparişte alınan kısmi ödeme |
| Balance Payment | Bakiye ödeme | Kalan tutar |
| Open Account | Açık hesap | Mal önce gönderilir, ödeme vadede yapılır |
| Cash Against Documents (CAD) | Vesaik mukabili | Belgeler ödeme karşılığı teslim edilir |
| Documents Against Acceptance (D/A) | Kabul karşılığı vesaik | Belgeler poliçe kabulü karşılığı teslim edilir |
| Letter of Credit (L/C) | Akreditif | Bankanın ödeme taahhüdü |
| Irrevocable L/C | Gayri kabili rücu akreditif | Tek taraflı değiştirilemez akreditif |
| Confirmed L/C | Teyitli akreditif | İkinci bir bankanın da taahhüt verdiği akreditif |
| Issuing Bank | Amir banka | Akreditifi açan banka |
| Advising Bank | İhbar bankası | Akreditifi satıcıya bildiren banka |
| Beneficiary | Lehdar | Ödemeyi alacak taraf |
| Applicant | Amir | Akreditifi açtıran alıcı |
| Discrepancy | Uyumsuzluk / rezerv | Belgelerin akreditif şartlarına uymaması |
| Bill of Exchange / Draft | Poliçe | Ödeme emri niteliğinde kıymetli evrak |
| Telegraphic Transfer (T/T) | Havale (SWIFT transferi) | Bankalar arası elektronik ödeme |
| SWIFT / BIC Code | SWIFT kodu | Bankayı tanımlayan uluslararası kod |
| IBAN | IBAN | Uluslararası hesap numarası |
| Remittance | Para transferi | Gönderilen ödeme |
| Due Date | Vade tarihi | Ödemenin yapılacağı gün |
| Overdue | Vadesi geçmiş | Zamanında ödenmemiş alacak |
| Bank Charges | Banka masrafları | Transfer ve işlem ücretleri |
| Export Credit Insurance | İhracat kredi sigortası | Alacak riskine karşı sigorta |
Ayrıntı için akreditif nedir ve açık hesap nedir sayfalarına bakabilirsiniz.
Gümrük İngilizcesi terimleri
| İngilizce | Türkçe | Kısa açıklama |
|---|---|---|
| Customs | Gümrük | Mal giriş-çıkışını denetleyen idare |
| Customs Declaration | Gümrük beyannamesi | Eşyanın gümrüğe beyanı |
| Export Declaration | İhracat beyannamesi | İhracatta düzenlenen beyanname |
| Customs Clearance | Gümrükleme | Gümrük işlemlerinin tamamlanması |
| Customs Broker | Gümrük müşaviri | Gümrük işlemlerini yürüten yetkili |
| Customs Duty / Tariff | Gümrük vergisi | İthal edilen maldan alınan vergi |
| Additional Customs Duty | İlave gümrük vergisi | Bazı ürün ve menşelerde ek vergi |
| Anti-dumping Duty | Anti-damping vergisi | Damping önleme vergisi |
| VAT (Value Added Tax) | KDV | Katma değer vergisi |
| Customs Value | Gümrük kıymeti | Vergi matrahına esas değer |
| HS Code | GTİP / HS kodu | Ürünün tarife sınıflandırma kodu |
| Tariff Classification | Tarife sınıflandırması | Ürüne doğru kodun verilmesi |
| Country of Origin | Menşe ülke | Ürünün üretildiği ülke |
| Preferential Origin | Tercihli menşe | Anlaşmalara göre indirimli vergi hakkı |
| Bonded Warehouse | Antrepo | Vergisi ödenmemiş malın beklediği depo |
| Free Zone | Serbest bölge | Gümrük bölgesi dışında sayılan alan |
| Transit | Transit | Malın bir ülkeden geçerek taşınması |
| Inward Processing | Dahilde işleme | İhracat amaçlı vergisiz ithalat rejimi |
| Temporary Admission | Geçici ithalat | Sonra geri gönderilecek mal ithalatı |
| Re-export | Yeniden ihracat | İthal edilen malın tekrar ihracı |
| Customs Inspection | Gümrük muayenesi | Malın fiziki kontrolü |
| Release | Serbest bırakma | Malın gümrükten çıkışına izin |
| Seizure | El koyma | Gümrüğün mala el koyması |
| Duty Exemption | Vergi muafiyeti | Verginin alınmaması |
| Import Licence | İthalat lisansı | İzin gerektiren ürünlerde lisans |
Ayrıntı için GTİP kodu nedir, antrepo nedir ve serbest bölge nedir sayfalarına bakabilirsiniz.
Lojistik ve navlun İngilizcesi
| İngilizce | Türkçe | Kısa açıklama |
|---|---|---|
| Freight | Navlun | Taşıma ücreti |
| Freight Forwarder | Forwarder / taşıma organizatörü | Taşımayı organize eden firma |
| Shipping Line / Carrier | Hat / taşıyıcı | Gemi işleten firma |
| Shipper | Gönderici (ihracatçı) | Malı gönderen taraf |
| Consignee | Alıcı | Malın teslim edileceği taraf |
| Notify Party | İhbar adresi | Varışta bilgilendirilecek taraf |
| Container | Konteyner | Standart yük kabı |
| FCL (Full Container Load) | Komple konteyner | Tek gönderiye ait konteyner |
| LCL (Less than Container Load) | Parsiyel yük | Paylaşılan konteyner |
| TEU | 20 feet eşdeğeri | Konteyner kapasite birimi |
| Pallet | Palet | Yük platformu |
| CBM (Cubic Meter) | Metreküp | Hacim birimi |
| Gross Weight / Net Weight | Brüt / net ağırlık | Ambalajlı / ambalajsız ağırlık |
| Chargeable Weight | Ücrete esas ağırlık | Navlunun hesaplandığı ağırlık |
| Booking | Yer ayırtma (rezervasyon) | Gemide/uçakta yer ayırma |
| Cut-off | Kapanış (son kabul) | Yükün son teslim saati |
| Port of Loading (POL) | Yükleme limanı | Malın yüklendiği liman |
| Port of Discharge (POD) | Boşaltma limanı | Malın indirildiği liman |
| Transshipment | Aktarma | Yolda başka gemiye aktarma |
| Transit Time | Taşıma süresi | Yolda geçen süre |
| Demurrage | Demuraj | Konteynerin limanda fazla beklemesinin ücreti |
| Detention | Detention (konteyner gecikme) | Konteynerin geç iade ücreti |
| Storage | Ardiye | Depolama ücreti |
| THC (Terminal Handling Charge) | Terminal elleçleme ücreti | Limanda yükleme-boşaltma ücreti |
| BAF (Bunker Adjustment Factor) | Yakıt ayarlama ek ücreti | Yakıt fiyatına bağlı ek ücret |
| Freight Prepaid / Collect | Navlun peşin / varışta ödemeli | Navlunun kimin, nerede ödeyeceği |
| Cargo Insurance | Kargo / emtia sigortası | Taşınan malın sigortası |
Ayrıntı için navlun nedir, nasıl hesaplanır yazımıza ve demuraj nedir sayfasına bakabilirsiniz.
Teklif ve sipariş İngilizcesi
| İngilizce | Türkçe | Kısa açıklama |
|---|---|---|
| Inquiry / Request for Quotation (RFQ) | Fiyat talebi | Alıcının teklif istemesi |
| Quotation / Offer | Teklif | Satıcının fiyat sunumu |
| Validity | Geçerlilik süresi | Teklifin geçerli olduğu süre |
| Unit Price | Birim fiyat | Bir birimin fiyatı |
| Total Amount | Toplam tutar | Genel toplam |
| Minimum Order Quantity (MOQ) | Asgari sipariş miktarı | Kabul edilen en az sipariş |
| Lead Time | Teslim / üretim süresi | Siparişten sevkiyata süre |
| Sample | Numune | Ürün örneği |
| Specification | Teknik özellik | Ürünün teknik tanımı |
| Order / Purchase Order | Sipariş | Alıcının satın alma talebi |
| Order Confirmation | Sipariş onayı | Satıcının kabulü |
| Shipment Date | Sevk tarihi | Yükleme tarihi |
| Partial Shipment | Kısmi sevkiyat | Siparişin parça parça gönderilmesi |
| Discount | İndirim | Fiyat indirimi |
| Price List | Fiyat listesi | Ürün fiyatları dökümü |
| Distributor / Agent | Distribütör / acente | Ürünü pazarda satan temsilci |
| Exclusivity | Münhasırlık | Tek temsilcilik hakkı |
| Complaint / Claim | Şikâyet / tazminat talebi | Hasar ve eksik için talep |
Proforma faturanın alan alan doldurulması için proforma fatura örneği yazımıza bakabilirsiniz.
Dış ticaret kısaltmaları (B/L, AWB, PI, CI, ETA, ETD)
| Kısaltma | Açılımı | Türkçe |
|---|---|---|
| B/L | Bill of Lading | Konşimento |
| AWB | Air Waybill | Hava yolu konşimentosu |
| PI | Proforma Invoice | Proforma fatura |
| CI | Commercial Invoice | Ticari fatura |
| PL | Packing List | Çeki listesi |
| CoO | Certificate of Origin | Menşe şahadetnamesi |
| HS | Harmonized System | Armonize sistem (GTİP'in temeli) |
| L/C | Letter of Credit | Akreditif |
| CAD | Cash Against Documents | Vesaik mukabili |
| T/T | Telegraphic Transfer | Havale |
| PO | Purchase Order | Sipariş |
| MOQ | Minimum Order Quantity | Asgari sipariş miktarı |
| RFQ | Request for Quotation | Fiyat talebi |
| ETA | Estimated Time of Arrival | Tahmini varış zamanı |
| ETD | Estimated Time of Departure | Tahmini kalkış zamanı |
| POL / POD | Port of Loading / Discharge | Yükleme / boşaltma limanı |
| FCL / LCL | Full / Less than Container Load | Komple / parsiyel konteyner |
| TEU / FEU | Twenty / Forty-foot Equivalent Unit | 20 / 40 feet konteyner birimi |
| CBM | Cubic Meter | Metreküp |
| THC | Terminal Handling Charge | Terminal elleçleme ücreti |
| BAF | Bunker Adjustment Factor | Yakıt ek ücreti |
| D/O | Delivery Order | Ordino |
| SI | Shipping Instructions | Yükleme talimatı |
| GW / NW | Gross / Net Weight | Brüt / net ağırlık |
İhracat yazışmalarında hazır İngilizce kalıplar
Teklif gönderirken
- "Please find attached our quotation for [product]." — Ekte [ürün] için teklifimizi bulabilirsiniz.
- "This offer is valid until [date]." — Bu teklif [tarih] tarihine kadar geçerlidir.
- "Prices are quoted FOB [port] in USD." — Fiyatlar [liman] FOB, USD cinsindendir.
Sipariş ve proforma
- "Please confirm the order so that we can issue the proforma invoice." — Proforma faturayı düzenleyebilmemiz için siparişi onaylayın lütfen.
- "The lead time is [X] days after receipt of the down payment." — Üretim süresi peşinatın alınmasından itibaren [X] gündür.
Sevkiyat
- "The goods are ready for shipment." — Mallar sevkiyata hazırdır.
- "ETD is [date] and ETA is [date]." — Tahmini kalkış [tarih], tahmini varış [tarih].
- "Please find attached the draft B/L for your approval." — Onayınız için konşimento taslağı ektedir.
Ödeme
- "Kindly arrange the balance payment against copy of B/L." — Bakiye ödemeyi konşimento kopyası karşılığında yapmanızı rica ederiz.
- "The payment is overdue. Could you please inform us of the payment date?" — Ödemenin vadesi geçti. Ödeme tarihini bildirebilir misiniz?
Takip
- "Could you please let us know your feedback on our offer?" — Teklifimiz hakkındaki görüşünüzü paylaşabilir misiniz?
Bu terimleri gerçek bir yazışmada görmek için fuar sonrası teşekkür e-postası örneğine ve konteyner terimleri için konteyner ölçüleri yazısına bakabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Proforma invoice ile commercial invoice'u aynı belge sanmak
- Incoterms kısaltmasını yer belirtmeden yazmak ("FOB" yerine "FOB Mersin Port, Incoterms 2020")
- Shipper ve consignee bilgilerini akreditifle farklı yazmak
- "Freight prepaid" ile "freight collect" ifadelerini karıştırmak
- Tarihleri ülkeye göre farklı biçimlerde yazmak (gün/ay karışıklığı; ay adını yazı ile yazmak daha güvenlidir)
Bu konuları uygulamalı öğrenmek isterseniz İhracat Kulübü'nün ücretsiz topluluğuna katılabilirsiniz. Daha derin ve uygulamalı program için %1 İhracat Kulübü sayfasına göz atın.
Sık sorulan sorular
Gümrük İngilizce ne demek?
Gümrük İngilizce "customs"; gümrük beyannamesi "customs declaration", gümrük müşaviri "customs broker", gümrük vergisi "customs duty" olarak geçer.
Dış ticaret İngilizcesi nedir?
İhracat ve ithalatta belgeler, teslim şekilleri, ödeme, gümrük ve lojistik için kullanılan standart İngilizce terimler ve yazışma kalıplarıdır.
Fatura İngilizce nasıl yazılır?
Fatura "invoice"; ihracatta ticari fatura "commercial invoice", ön fatura "proforma invoice" olarak yazılır.
Konşimento İngilizce ne demek?
Konşimento "Bill of Lading (B/L)"; hava yolunda "Air Waybill (AWB)" olarak geçer.
Navlun İngilizce ne demek?
Navlun "freight"; navlun ücreti "freight charge", peşin navlun "freight prepaid", varışta ödemeli navlun "freight collect" olarak geçer.
Teklif ve sipariş İngilizce nasıl söylenir?
Teklif "quotation" veya "offer", sipariş "order" veya "purchase order (PO)" olarak geçer.
Bu sayfa genel bilgi amaçlıdır; belgelerin şekli ve içeriği alıcıya, bankaya ve ülkeye göre değişebilir.
İlgili yazılar
Operasyon ve Belgeler
Proforma Fatura Örneği: Ücretsiz Word Şablonu
Ücretsiz proforma fatura örneği Word şablonu: ihracat için alanları tek tek nasıl dolduracağınızı, İngilizce karşılıklarını ve sık hataları öğrenin.
· 5 dk okuma
Yurtdışı Müşteri Bulma
Fuar Sonrası Yapılacaklar: 16 Maddelik İhracat Listesi
Fuar sonrası takip nasıl yapılır? Verileri temizleme, CRM, teşekkür e-postası, teklif, LinkedIn ve web sitesi adımlarıyla 16 maddelik kontrol listesi.
· 8 dk okuma
Operasyon ve Belgeler
Navlun Nedir, Ne Demek? Navlun Nasıl Hesaplanır?
Navlun ne demek? Deniz, hava ve kara navlunu nasıl hesaplanır; W/M, hacim ağırlığı, BAF ve THC gibi ek ücretler, prepaid/collect ve navlun faturası.
· 8 dk okuma