Shipper, consignee, notify party nedir?
Shipper, Consignee and Notify Party · Belgeler · Son güncelleme:
Diğer adları: Shipper · Consignee · Notify party · Gönderici, alıcı ve ihbar edilecek taraf
| Düzenleyen | Taşıma belgesini taşıyıcı ya da forwarder düzenler; taraf bilgileri shipper'ın talimatına göre yazılır |
|---|---|
| Ne zaman hazırlanır | Booking ve yükleme aşamasında, taşıma belgesi düzenlenirken |
| Kimde bulunur | Belgenin nüshaları shipper, taşıyıcı ve alıcı tarafında bulunur; nüsha sayısı belgeye göre değişir |
| Ne için kullanılır | Yükü kimin gönderdiğini, kime teslim edileceğini ve varışta kime haber verileceğini belirlemek |
| Zorunlu mu | Taşıma belgesinde taraf bilgisi bulunur; alanların nasıl doldurulacağı belgeye, ürüne ve hedef ülkeye göre değişir |
Shipper, consignee, notify party nedir?
Taşıma belgelerinde üç taraf alanı karşınıza çıkar. Shipper, yükü taşıtan taraftır ve çoğu zaman ihracatçıdır; ancak her zaman ihracatçı olmak zorunda değildir. Consignee, belgede yükü teslim alacak olarak yazılan taraftır. Çoğu zaman ithalatçıdır.
Notify party, yük varış noktasına geldiğinde haberdar edilecek taraftır. Consignee ile aynı olabileceği gibi alıcının gümrük temsilcisi ya da acentesi de olabilir. Bazı belgelerde consignee yerine "emre" (to order) yazılabilir; bu durumda belgenin kime devredildiği ve teslimin nasıl yapılacağı önem kazanır.
Bu üç alan konşimento ve hava taşımacılığında kullanılan AWB gibi belgelerde, benzer biçimde yer alır. Belgeyi hazırlarken forwarder ile birlikte çalışılır. Alanların nasıl doldurulacağı ödeme şekline ve hedef ülkeye göre değişebilir; belirsiz noktaları forwarder'ınıza ve resmî kaynaklara danışın.
Shipper, consignee, notify party nasıl işler?
- Booking aşamasında taşıyıcıya ya da forwarder'a taraf bilgileri bildirilir.
- Satıcı, taşıma talimatında shipper, consignee ve notify party bilgilerini yazar.
- Taşıyıcı bu bilgilerle taslak taşıma belgesini hazırlar.
- Taslak; ticari fatura, sözleşme ve ödeme şartlarıyla karşılaştırılarak kontrol edilir.
- Hata varsa düzeltme istenir, ardından asıl belge düzenlenir.
- Yük varış noktasına ulaşınca taşıyıcı ya da acentesi, notify party olarak yazılan tarafı haberdar eder.
Örnek
Türkiye'deki bir tekstil ihracatçısı, yurt dışındaki alıcıya konteyner gönderiyor. Belgede shipper olarak ihracatçı, consignee olarak alıcı firma yazılıyor. Notify party olarak ise alıcının çalıştığı gümrük temsilcisi gösteriliyor. Yük limana varınca gümrük temsilcisine haber veriliyor, böylece teslim işlemleri hızlı başlıyor.
Dikkat edilecekler
- Unvanları birebir yazın. Firma adı ve adres, ticari fatura ve diğer belgelerle aynı olmalıdır; küçük farklar bile sorun çıkarabilir.
- Akreditif şartlarına uyun. Ödeme akreditif ile yapılıyorsa taraf bilgileri akreditifte istenen biçimde yazılmalıdır.
- Notify party bilgisini eksik bırakmayın. İletişim bilgisi yanlışsa varışta haber verilemeyebilir ve bekleme masrafı doğabilir.
- "Emre" yazımını bilinçli kullanın. Belgenin nasıl devredileceği ve teslimin kime yapılacağı bu seçimle değişir.
- Belge bilgilerini teslimden önce kontrol edin. Düzeltme, belge düzenlendikten sonra zaman ve masraf gerektirebilir.
Sık sorulan sorular
Shipper, consignee ve notify party nedir?
Shipper yükü gönderen, consignee yükü teslim alacak olan, notify party ise yük varışında haberdar edilecek taraftır. Üçü de konşimento gibi taşıma belgelerinde yer alır.
Shipper kimdir?
Shipper, yükü taşıtan taraftır. Çoğu zaman ihracatçı olur; ancak belgede kimin shipper olarak yazılacağı satışın ve taşımanın düzenlemesine göre değişebilir.
Consignee ile notify party aynı kişi olabilir mi?
Evet, olabilir. Notify party, alıcının gümrük temsilcisi ya da acentesi gibi farklı bir taraf da olabilir.
Consignee yerine "to order" yazılması ne anlama gelir?
Belgede alıcı adı yerine emre yazılması, teslimin belgenin devredildiği tarafa yapılabileceğini gösterir. Ayrıntı için forwarder'ınıza ve ilgili belge kurallarına danışın.
İlgili terimler
- Konşimento: Deniz taşımasında taşıyıcının düzenlediği; makbuz, taşıma sözleşmesi kanıtı ve hak belgesi işlevi gören belge.
- Forwarder: Malın taşımasını gönderen adına uçtan uca organize eden lojistik aracı firma.
- AWB: Havayolu taşımasında düzenlenen, devredilemeyen taşıma belgesi.
- Booking: İhracat yükünüz için taşıyıcıdan gemide, uçakta veya araçta yer ayırtma işlemidir ve taşıma sürecinin başlangıcıdır.
- Ticari fatura: Satıcının sattığı malı, miktarını, fiyatını ve satış şartlarını alıcıya bildirdiği kesin satış belgesi.
- Akreditif: Bankanın, şartlara uygun belgeler karşılığında ihracatçıya ödeme yapmayı taahhüt ettiği ödeme yöntemi.
- İhracatçı: Ürettiği veya tedarik ettiği malı ya da hizmeti yurt dışındaki alıcıya satan kişi ya da firmadır.
- House B/L: Forwarder ya da konsolidatörün yükleyiciye kendi adına düzenlediği konşimento.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı (genel bilgi); ICC, akreditif uygulamaları (genel bilgi)
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.