Booking nedir?
Booking (yük rezervasyonu) · Lojistik · Son güncelleme:
Diğer adları: Yük rezervasyonu · Booking confirmation
| Neyi ifade eder | Taşıyıcıdan bir sefer için yük yeri ayırtma işlemi |
|---|---|
| Kim öder | Booking'in kendisi ücret değildir; navlun ve ek masraflar teslim şekline ve anlaşmaya göre ödenir |
| Ne zaman doğar | Taşıyıcı veya forwarder talebi onayladığında, yükleme öncesinde |
| Nasıl hesaplanır | Hesaplanmaz; yük bilgileri ve rota üzerinden talep edilir, navlun teklife göre belirlenir |
| Hangi kalemi etkiler | Navlun teklifini, yükleme planını ve konşimento düzenlemesini |
Booking nedir?
Booking, yükünüzün hangi sefere ve hangi araca yerleşeceğinin taşıyıcıyla kararlaştırılmasıdır. Deniz yolunda gemi şirketine, havayolunda havayoluna, karayolunda nakliyeciye yapılır. Çoğu ihracatçı bu işi kendi adına yapan bir forwarder ile yürütür.
Talepte genellikle yükleme ve boşaltma yeri, mal tanımı, yük miktarı, konteyner türü ve istenen sefer bilgisi yer alır. Taşıyıcı onay verirse booking numarasını bildirir. Bu numara; boş konteyner alımında, terminale giriş işlemlerinde ve konşimento düzenlenirken kullanılır.
Booking onayı, yükün o seferde gideceğinin garantisi gibi görünse de koşulları taşıyıcının kurallarına bağlıdır. Kapanış tarihlerini kaçırmak yükün sonraki sefere kalmasına yol açabilir. Bu tarihler için cut-off sayfasına bakabilirsiniz.
Booking nasıl işler?
- Alıcıyla teslim şekli ve sevkiyat zamanı netleştirilir; yükün hazır olacağı tarih belirlenir.
- Forwarder veya taşıyıcıdan navlun teklifi alınır ve uygun rota ile sefer seçilir.
- Yük bilgileri (mal tanımı, miktar, konteyner türü, yükleme ve boşaltma yeri) booking talebi olarak iletilir.
- Taşıyıcı talebi onaylar ve booking numarasını içeren onay belgesini gönderir.
- Onaydaki kapanış tarihleri takip edilir; boş konteyner alınır, yükleme yapılır ve yük terminale teslim edilir.
- Yükleme sonrasında booking bilgileri esas alınarak konşimento düzenlenir.
Ağırlık doğrulaması gereken sevkiyatlarda VGM bilgisinin de belirlenen süre içinde iletilmesi gerekir.
Örnek
Türkiye'deki bir mobilya üreticisi, siparişi hazırlanınca forwarder'ına yük bilgilerini gönderiyor. Forwarder uygun seferi seçip taşıyıcıdan booking alıyor ve onay belgesini üreticiye iletiyor. Üretici boş konteyneri onaydaki bilgilerle çektirip yüklüyor, sonra konşimento bilgileri booking'e göre hazırlanıyor.
Dikkat edilecekler
- Bilgileri eksiksiz verin. Mal tanımı, miktar veya konteyner türünde hata olursa onay değişebilir, sonradan düzeltme ücreti ya da gecikme doğabilir.
- Onay koşullarını okuyun. Booking onayında yer alan kapanış tarihleri ve ek koşullar taşıyıcıya göre değişir. Ayrıntıyı cut-off sayfasından ve taşıyıcınızdan doğrulayın.
- Booking'i zamanında iptal edin. Kullanmayacağınız booking'i taşıyıcının kurallarına göre bildirmezseniz ek maliyet çıkabilir. Koşulları baştan sorun.
- Navlun kalemlerini ayrı sorun. Booking onayı, tüm masrafları kapsadığı anlamına gelmez. Teklifte hangi kalemlerin yer aldığını yazılı olarak netleştirin.
Sık sorulan sorular
Booking nedir?
Booking, bir sevkiyat için taşıyıcıdan belirli bir sefere yer ayırtma işlemidir. Onaylandığında taşıyıcı bir booking numarası verir.
Booking kim tarafından yapılır?
Genellikle ihracatçı veya onun adına çalışan forwarder yapar. Teslim şekline göre navlunu alıcı ya da satıcı ayarlayabilir, bu yüzden booking'i kimin yapacağı sözleşmede belirlenmelidir.
Booking numarası ne işe yarar?
Booking numarası, yükün taşıyıcı sisteminde takip edildiği referanstır. Boş konteyner alımı, terminale teslim ve konşimento düzenleme işlemlerinde kullanılır.
Booking ile konşimento aynı şey midir?
Hayır. Booking yer ayırtma işlemidir ve yüklemeden önce yapılır. Konşimento ise yükleme sonrasında düzenlenen taşıma belgesidir.
İlgili terimler
- Forwarder: Malın taşımasını gönderen adına uçtan uca organize eden lojistik aracı firma.
- Konşimento: Deniz taşımasında taşıyıcının düzenlediği; makbuz, taşıma sözleşmesi kanıtı ve hak belgesi işlevi gören belge.
- VGM: Konteynerin içindekiyle birlikte doğrulanmış toplam ağırlığı.
- Cut-off: Yükün ya da belgelerin, seferde yer alabilmesi için taşıyıcıya teslim edilmesi gereken son zaman sınırıdır.
- Navlun: Malın taşınması için taşıyıcıya ödenen taşıma bedeli.
- Konteyner: Malın deniz, kara ve demiryolunda aktarma yapılmadan taşınmasını sağlayan standart metal taşıma kutusu.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı (genel bilgi); Taşıyıcı ve forwarder uygulamaları (genel bilgi)
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.