TradeMap Nasıl Kullanılır? Yeni Arayüzle Hedef Pazar ve Alıcı Bulma

Okumak yerine izlemeyi tercih ederseniz, 28 dakikalık videoda tüm adımları ekranda gösterdim.

TradeMap nedir, ücretsiz mi?

TradeMap, ITC'nin ücretsiz erişim sunan ticaret istatistikleri portalıdır; hangi ülkenin hangi ürünü kimden ne kadar ithal ve ihraç ettiğini gösterir. Eskiden kullandığımız klasik arayüzün yerini yeni bir sürüm (beta) alıyor: ITC'nin duyurusuna göre yeni sürüm 2026 Mart sonunda yayımlandı ve yaklaşık 20 yıl sonra yapılan ilk büyük yenileme oldu (ITC, 2026 Q1 Market Analysis Services Update). Beta döneminde özelliklerin ücretsiz olduğunu videoda da gösterdim; ücretsiz bir hesap açmanız yeterli.

Ücretsiz plan neleri kapsıyor?

TradeMap'in ücretsiz bir planı var. ITC'nin plan sayfasına göre ücretsiz plan (Free) bireyler içindir ve şu özellikleri içeriyor (18 Ekim 2026 itibarıyla):

Gelişmiş özellikler "MAT Pro" planlarıyla yıllık abonelik olarak sunuluyor; bireysel plan yıllık 400 dolardan başlıyor (ITC'nin gösterge fiyatı). Yeni TradeMap beta döneminde MAT Pro özellikleri tüm kayıtlı kullanıcılar için ücretsiz.

Ücretsiz plan genellikle yeterlidir. Bir ihracatçının hedef pazar araştırması için gereken temel iş, yani 6 haneli GTİP koduyla ülke bazında ithalat ve ihracat verilerine bakmak, büyüme ve birim fiyatı karşılaştırmak, ücretsiz planla yapılabilir. Güncel plan içeriklerini ve fiyatları yine de ITC'nin sayfasından kontrol edin.

Yeni arayüz İngilizce. İlk bakışta karmaşık görünse de aşağıdaki adımları izlediğinizde sandığınızdan kolaydır.

Başlamadan önce: hesap ve 6 haneli GTİP kodu

1. Ücretsiz hesap açın. TradeMap sitesine gidin, kendi adınız ve e-postanızla ücretsiz bir hesap oluşturun ve giriş yapın.
2. GTİP kodunuzu bilin. GTİP, ürününüzün gümrükteki kimlik numarasıdır; gümrük tarifesi bu koda göre belirlenir ve hem ihracatta hem ithalatta geçerlidir. TradeMap'te 2, 4 veya 6 haneli arama yapabilirsiniz, ancak en sağlıklı araştırma en uzun kodla, yani 6 hane ile yapılır. Türkiye GTİP kodunun ilk 6 hanesi uluslararası HS kodudur. Kodu bilmiyorsanız GTİP kodu nedir sayfamıza bakın. Kodu nasıl bulacağınızı GTİP sorgulama rehberimizde anlattık. 6 haneli kodun tanımı için HS kodu nedir sayfasına bakın.

Adım adım: TradeMap'te ürün sorgusu

1. "Explore it" seçeneğine tıklayarak TradeMap'in yeni (beta) arayüzüne geçin. Şu an eski ve yeni arayüz birlikte kullanılabiliyor; beta tam sürüme geçtiğinde eski arayüzün kalkması bekleniyor.
2. "Trade Data for Goods" (mal ticareti) seçeneğini seçin. "Trade Data for Services" hizmet ticaretidir; toptan mal ihracatı için ilki gerekir.
3. Soldaki menüden "Trade Indicators" sekmesine tıklayın.
4. Trade Flow seçin: Import (ithalat) bir ülkenin ürünü ne kadar ithal ettiğini, Export (ihracat) bir ülkenin ne kadar sattığını gösterir.
5. Exporter (veya Importer) kutusuna ülkeyi seçin: tüm dünya için World, kendi ülkeniz için Türkiye. Tek bir ülkeye bakmak isterseniz (ör. Türkiye'nin Cezayir'e satışı) o ülkeyi seçin.
6. Product kutusuna 6 haneli GTİP kodunu yazın ve ürünü seçin.
7. Ayarlar ikonundan "Select Indicators" bölümünü açın ve tüm göstergeleri işaretleyin; özellikle "Average import distance" ve "Import market concentration" seçeneklerini aktif edin. İşaretlemezseniz yazıdaki ve videodaki sütunlar sizde görünmeyebilir.
8. Tablonun altındaki gösterim sayısını 10'dan 100'e çıkarın; böylece daha fazla ülke listelenir.

Tabloyu Excel veya CSV olarak bilgisayarınıza indirebilirsiniz.

Tablodaki göstergeler ne anlama gelir?

Videoda örnek olarak 8510 10 (elektrikli tıraş makineleri) kodunu kullandım; tablo 2024 yıllık verisini gösteriyordu. Yıllık veriler yıl bittikten ve ülkeler bildirimlerini yaptıktan sonra yüklendiği için güncel yılın verisi tabloda hemen görünmez. Videodaki ve yazıdaki rakamlar ve veriler zaman içinde güncellenebilir, değişiklik gösterir; kendi sorgunuzda farklı değerler görmeniz normaldir. Ana göstergeler:

Bazı hücrelerde "n/a" görürsünüz; bu, veri ölçülemediği anlamına gelir. Büyüme sütunlarının dördünü birlikte değerlendirmek gerekir: tek bir sütun yanıltıcı olabilir.

Üç temel sorgu

1. Türkiye ürünü en çok nereye satıyor?

Trade Flow: Export, Exporter: Türkiye, Importer: World, Product: 6 haneli GTİP. Tablo, Türkiye'nin ürünü en çok ihraç ettiği ülkeden başlayarak sıralanır. Videodaki örnekte Türkiye'nin en büyük ihracat pazarı Rusya idi (2,9 milyon dolar; Türkiye'nin o ürün ihracatının yaklaşık %69'u) ve Kazakistan, Azerbaycan gibi yakın ülkeler izliyordu. Bu bakış, kendi ihracat tablonuzu ve Türkiye'nin ürün için hangi coğrafyalarda güçlü olduğunu gösterir.

2. Dünyada ürünü en çok hangi ülkeler ithal ediyor?

Trade Flow: Import, Importer: World, Product: aynı GTİP. Tablo, dünyanın ürünü en çok ithal eden ülkelerini listeler. Videodaki örnekte dünya pazarı yaklaşık 2,1 milyar dolardı ve en büyük ithalatçı Almanya'ydı, ABD ve Japonya izliyordu. Burada büyük ithalatçılara bakarken büyüme sütunlarına dikkat edin: örnekte ABD'de büyüme sütunları eksiydi (küçülen pazar), Kanada ve İspanya'da artıydı.

3. Rakipler ürünü nereye satıyor?

Ürünün rakiplerini bilmiyorsanız bile TradeMap size gösterir. Trade balance sütununu yüksekten düşüğe sıralayın: ticari dengesi en yüksek ülkeler ürünün ana ihracatçılarıdır (videodaki örnekte Çin, Hollanda, Endonezya, Polonya, Almanya). Bu ülkelerden birini seçip Export sorgusuyla satışlarını inceleyin: ürünü kimlere, ne kadar ve hangi birim fiyattan satıyor, pazar büyüyor mu? Bir rakibin pazar payı kaybettiği bir ülke, sizin için fırsat olabilir.

Mustafa Arda Uzun'un notu: TradeMap, temel seviye araştırma için ücretsiz bir istatistik aracıdır. GTİP numaralarından yola çıkarak makro ölçekte hedef pazar ülkelerinizi belirlemenizi sağlar. Yeni pazarlara açılmanın ilk adımı, doğru hedef pazarı belirlemektir.

Hedef pazarı nasıl seçersiniz?

Hedef pazar seçerken verilerden şunlara bakın:

1. Pazar büyüyor mu? Son 5 yıl ve son 1 yıl büyüme sütunlarının artıda olması beklenir. Büyüme sütununa tıklayıp tabloyu büyükten küçüğe sıralayabilir, ters oka tıklayıp küçülen pazarları da görebilirsiniz. Videodaki örnekte Mısır pazarı hem 5 yıllık hem 1 yıllık küçülüyordu; bu durumda o pazarı hedeflememek mantıklı.
2. Ülke ürüne ihtiyaç duyuyor mu? Ticari dengesi eksi olan, yani ürünü çok ithal edip az ihraç eden ülkeler ihtiyaç sahibidir. Küçük bir ihracat rakamı iade veya karşılıklı ticaretten de gelebilir; bunu not edin.
3. Fiyat uyuyor mu? Fiyatınızı tutturamıyorsanız Unit value sütununa tıklayıp ürünü en yüksek fiyattan alan ülkeleri sıralayın; daha kaliteli ürün isteyen pazarlara yönelmek gerekebilir. Birim değerler ortalamadır; ürün kalitesi ve cinsi farklı olabilir, kendi sektörünüze göre yorumlayın.
4. Pazar tek ülkeye mi bağımlı? Import market concentration yüksekse pazar birkaç tedarikçinin elindedir.
5. Mesafe ve güncel koşullar: Verilere ek olarak gümrük vergileri, politik gelişmeler ve nüfus, altyapı gibi geleceğe dönük göstergelere de bakın. TradeMap geçmiş verilerle çalışır; kararı tek başına bu araca bırakmayın.

Bu adımları ürününüzle birlikte uygulamak isterseniz ücretsiz topluluktaki İhracat Pazar Araştırması Eğitimi iyi bir başlangıçtır.

Tabloyu yapay zekâya analiz ettirmek

Tablodaki satır ve sütunların hepsini yorumlamak zaman alır. Hızlandırmak için tabloyu bir yapay zekâ asistanına analiz ettirebilirsiniz. Benim kullandığım yöntem:

Dünyada ürününüzü ithal eden ülkeleri bulmak için:

1. Trade Flow: Import, Importers: World, Product: 6 haneli GTİP.
2. Select Indicators'daki tüm seçenekleri işaretleyin.
3. Tablonun altındaki gösterimi 100 olarak genişletin.
4. Çıkan tablonun tamamını (tüm satırlar ve sütunlar) bir yapay zekâ aracına ekran görüntüsü olarak yükleyin.
5. Yükledikten sonra gönder tuşuna basmayın: önce analiz komutunuzu yazın.

Türkiye'den ürününüzün hangi ülkelere ihraç edildiğini bulmak için:

1. Trade Flow: Export, Exporters: Türkiye, Product: 6 haneli GTİP.
2. Select Indicators'daki tüm seçenekleri işaretleyin, gösterimi 100 yapın.
3. Tablonun tamamının ekran görüntüsünü yapay zekâya yükleyin ve yine göndermeden önce komutunuzu yazın.

Örnek komut (kendi hedefinize göre değiştirin): "Bu tablo bir ürünün [ithalat/ihracat] verileridir. Büyüyen, ticari dengesi ekside olan ve Türkiye'nin payı düşük olan 10 ülkeyi seç; seçim gerekçeni her ülke için bir cümleyle yaz."

Yapay zekâ verileri okumanıza yardım eder, ancak seçimi ve yorumu doğrulamak size aittir; rakamları tabloyla karşılaştırın.

Zaman serisi, ayna veri ve kayıtlı sorgular

• Zaman serisi (Time series): Yıllık, çeyreklik veya aylık verilere ulaşırsınız (kapsam plana göre değişir; ücretsiz planda yıllık veriler 6 haneye, çeyreklik veriler 4 haneye kadar). Aylık veri yıllık veriden daha günceldir; videoda 2026 Mayıs'ında kayıt yaparken en güncel aylık veri Ocak 2026 idi. Bir ülkenin ithalatının yıllar içinde, çeyrekler içinde nasıl değiştiğini görebilirsiniz (ör. bir çeyrekte 19 milyon dolardan sonraki çeyrekte 27 milyon dolara çıkış).
• Veri kaynağı: doğrudan veya ayna (mirror): Bazı ülkeler veriyi kendi istatistik kurumundan doğrudan bildirir (Türkiye için TÜİK). Bildirim yapmayan veya kurumu olmayan küçük ve savaş durumundaki ülkeler için o ülkeyle yapılan ticaret, karşı ülkelerin bildirimlerinden hesaplanır. Bu nedenle tablodaki rakamlar tam kesin değildir; yaklaşık %90–95 doğrulukta olduğunu söyleyebiliriz, bu da pazar araştırması için genellikle yeterlidir.
• Değer veya miktar: Verileri dolar, euro veya miktar (ton, adet) olarak görebilirsiniz.
• Save query (sorguyu kaydet): Yeni sürümün güzel bir özelliği: yaptığınız sorguyu (ithalat/ihracat, ülke, ürün kodu) kaydedip tek tıkla tekrar açabilirsiniz. Eski sürümde her seferinde baştan doldurmanız gerekiyordu.
• Görünümler: Tablonun yanı sıra harita ve baloncuk görünümleri de var; bar görünümünün yakında geleceği söylendi. Ben genelde tablo ve Excel çıktısıyla çalışıyorum.

TradeMap ile ithalatçı ve ihracatçı firma bulma

Yeni sürümde ürüne göre firma listelerine de ulaşabilirsiniz. Ürün ve ülkeyi seçtiğinizde "Importer" olarak kayıtlı firmalar (veya "Exporter" seçerseniz ihracatçılar) listelenir. Listede firma adı, internet sitesi, telefon, yönetici adı ve çalışan sayısı gibi bilgiler olabilir. Sattığınız ürün için mal alacak firmaları aradığınız için "Importer" seçeneği işinize yarar.

Not: ITC'nin plan sayfasında firma dizini (Company directory) ek modül olarak listeleniyor; beta döneminde videoda gösterdiğim gibi erişim ücretsizdi, resmî lansmandan sonra plan koşullarını kontrol edin.

Dikkat: Bu firmaların gerçekten o ürünü ithal ettiğine dair verimiz yok. Liste, iki farklı web sitesindeki kayıtlardan geliyor ve firmalar kendilerini nasıl tanımladıysa öyle görünüyor (örneğin "exporter importer"). Çoğu doğru olsa da gümrük kaydı gibi bir kanıt yok; ne zaman ve ne kadar ithalat yaptıklarını bilmiyoruz. Firma listesini bir başlangıç olarak kullanın, ardından firmayı kendi sitesinden ve LinkedIn'den doğrulayın.

Gümrük ve konşimento kayıtlarından gerçek sevkiyatı görmek için ticaret verisi platformları gerekir.

TradeMap'in sınırları

• Veri gecikmesi: Yıllık veriler yıl bittikten bir süre sonra yüklenir; en güncel yıl tabloda görünmez.
• Kesin değildir: Ayna veri ve ülke bildirimleri nedeniyle rakamlar yaklaşık doğrudur.
• Ülke ve ürün düzeyi: Hangi firmanın hangi sevkiyatı yaptığını göstermez; firma listesi de kesin ithalat kaydı değildir.
• Birim değerler ortalamadır: Ürün kalitesi ve cinsi değişkendir; doğrudan karşılaştırma yanıltabilir.
• Beta: Arayüz ve erişim koşulları değişebilir.
• Tek başına karar aracı değil: Gümrük vergisi, mevzuat ve politik koşullara ayrıca bakın. Pazar seçiminin tamamı için ihracat pazar araştırması rehberimize bakın.

Sonraki adım: ülkeden alıcıya

TradeMap "nereye" sorusunu cevaplar; "kime" sorusu için firma düzeyinde araçlara geçilir. Gümrük ve konşimento verileri, rakip istihbaratı ve firma veritabanlarını uygulamalı gösterdiğimiz ileri seviye eğitimler %1 İhracat Kulübü içinde yer alıyor.