BAF nedir?
Bunker Adjustment Factor · Lojistik · Son güncelleme:
Diğer adları: Yakıt Ek Ücreti
| Neyi ifade eder | Yakıt maliyetindeki değişimi navlunun üzerine yansıtan ek ücret |
|---|---|
| Kim öder | Genellikle navlunu ödeyen taraf; teslim şekline ve sözleşmeye göre belirlenir |
| Ne zaman doğar | Taşıyıcı yakıt maliyeti nedeniyle ek ücret uyguladığında; teklif ya da tarife dönemine bağlı |
| Nasıl hesaplanır | Taşıyıcının kendi yöntemiyle belirlenir; değişkendir, güncel değer taşıyıcıdan sorulur |
| Hangi kalemi etkiler | Navlun tutarını; toplam deniz taşıma maliyetini |
BAF nedir?
BAF, deniz taşımacılığında yakıt (bunker) fiyatlarındaki değişimi navlunun üzerine yansıtmak için uygulanan ek ücrettir. Yakıt gemi işletme maliyetinin önemli bir parçası olduğundan taşıyıcılar bu dalgalanmayı ayrı bir kalemle faturalayabilir.
BAF çoğu zaman navlun teklifinde temel navlundan ayrı bir satır olarak görünür. Bazı tekliflerde ise navlunun içine dahil edilir. Bu yüzden teklifleri karşılaştırırken hem temel navlunu hem de BAF gibi ek kalemleri aynı tabloda görmelisiniz.
Ücreti kimin ödeyeceği genelde navlunu kimin üstlendiğine bağlıdır. CIF gibi navlunun satıcıda olduğu teslim şekillerinde BAF da satıcının maliyetine girer; FOB'da ise alıcı tarafında olur. BAF uygulaması ve hesaplama yöntemi taşıyıcıya göre değiştiğinden güncel bilgiyi taşıyıcıdan alın.
BAF nasıl işler?
- Taşıyıcı, yakıt maliyetindeki değişime göre kendi BAF uygulamasını belirler.
- Navlun teklifi istenirken BAF'ın tekliften ayrı mı yoksa dahil mi olduğu sorulur.
- Teklifte BAF'ın hangi döneme ve hangi güzergaha göre geçerli olduğu yazdırılır.
- Taşıma sözleşmesi yapılır; BAF, navlunla birlikte ya da ayrı kalem olarak faturaya yansır.
- Yakıt maliyeti değişirse taşıyıcı uygulamayı güncelleyebilir; sevkiyat öncesi güncel değer tekrar teyit edilir.
Örnek
Türkiye'deki bir mobilya üreticisi, deniz yoluyla yaptığı bir sevkiyat için iki teklif alıyor. Birinde navlun düşük ama BAF ayrı satır olarak ekleniyor, diğerinde BAF navlunun içinde. Üretici, taşıyıcıdan güncel BAF uygulamasını ve geçerlilik dönemini yazılı istiyor ve iki teklifi aynı kalemlerle karşılaştırıyor. Navlun maliyetini daha iyi anlamak için navlun rehberini de inceliyor.
Dikkat edilecekler
- BAF'ı ayrı sorun. Teklifte temel navlunun yanında BAF'ın dahil olup olmadığını yazdırın.
- Değişkendir. Yakıt maliyetine göre değişebilir; güncel uygulamayı taşıyıcıdan teyit edin.
- Geçerlilik dönemini sorun. Teklifin hangi sevkiyat dönemi için geçerli olduğu yazılı olmalı.
- Toplam maliyete bakın. Navlun, BAF ve diğer yerel masrafları (THC gibi) birlikte karşılaştırın.
- Kimin ödeyeceğini netleştirin. Teslim şekli ve sözleşmeyle uyumlu olup olmadığını kontrol edin.
Sık sorulan sorular
BAF nedir?
BAF (Bunker Adjustment Factor), yakıt fiyatlarındaki değişime göre navlunun üzerine eklenen ek ücrettir. Taşıyıcı tarafından uygulanır.
BAF sabit midir?
Hayır, değişkendir. Yakıt maliyetine ve taşıyıcının uygulamasına göre değişebilir; güncel değeri taşıyıcıdan sormak gerekir.
BAF navlunun içinde midir?
Bazı tekliflerde ayrı bir satırdır, bazılarında navlunun içine dahildir. Teklifte açıkça yazdırmak en doğrusudur.
BAF'ı kim öder?
Genellikle navlunu üstlenen taraf öder. Bu da teslim şekline ve taşıma sözleşmesine bağlıdır.
İlgili terimler
- Navlun: Malın taşınması için taşıyıcıya ödenen taşıma bedeli.
- THC: Konteynerin liman terminalinde elleçlenmesi için alınan, navlundan ayrı ücret.
- Liman masrafları: Yükün limanda ya da terminalde elleçlenmesi ve beklemesi için alınan ücretlerin genel adı.
- CIF: Satıcının deniz taşıması ve sigortayı ödediği, riskin yüklemede alıcıya geçtiği Incoterms kuralı.
- FOB: Satıcının malı gemiye yüklediği noktada sorumluluğunun bittiği Incoterms kuralı.
- Forwarder: Malın taşımasını gönderen adına uçtan uca organize eden lojistik aracı firma.
- Demuraj: Konteynerin ya da geminin ücretsiz bekleme süresini aşması halinde ödenen ek ücret.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı (genel bilgi); ICC, Incoterms® 2020 kuralları (teslim şekilleri)
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.