Liman masrafları nedir?
Port charges / Terminal charges · Lojistik · Son güncelleme:
Diğer adları: Port charges · Terminal masrafları · Liman ücretleri
| Neyi ifade eder | Yükün limanda ya da terminalde elleçlenmesi, beklemesi ve işlem görmesi için alınan ücretlerin toplu adı |
|---|---|
| Kim öder | Teslim şekline ve taşıma sözleşmesine göre satıcı ya da alıcı; çıkış ve varış tarafı ayrı değerlendirilir |
| Ne zaman doğar | Yük limana ya da terminale girip işlem görmeye başladığında; bekleme kalemleri süre uzadıkça doğar |
| Nasıl hesaplanır | Kalem kalem hesaplanır; birim, süre ve tarife limana ve terminale göre değişir |
| Hangi kalemi etkiler | Toplam teslim maliyetini ve ihracat fiyatının net karlılığını |
Liman masrafları nedir?
Liman masrafları, tek bir ücretin adı değil, bir grup kalemin genel adıdır. Yük limana girdiğinde terminalde indirilir, istiflenir, gemiye yüklenir ya da bekler. Bu hizmetlerin her biri için liman işletmesi, terminal ya da taşıyıcı ücret alabilir. THC ve ardiye en sık karşılaşılan kalemlerdendir.
Belge ve işlem ücretleri, gümrük işlemleriyle ilgili hizmet bedelleri ve bekleme ücretleri de liman tarafındaki masraflar arasında anılır. Hangi kalemlerin teklife dahil olduğu lojistik firmasına, taşıyıcıya ve limana göre farklılık gösterir; bu yüzden kalemleri tek tek sormak gerekir.
Masrafları kimin ödeyeceği teslim şekline bağlıdır. Örneğin FOB'da yükleme limanındaki masraflar satıcıya, varış limanındaki masraflar alıcıya düşer; CIF'de ise satıcı varış limanına kadar olan taşıma maliyetini üstlenir, ancak varıştaki bazı masraflar alıcıda kalabilir. Ayrıntı için sözleşmeyi ve teklifi kontrol edin.
Liman masrafları nasıl işler?
- Satıcı ve alıcı teslim şeklini belirler; liman masraflarının hangi tarafa ait olacağı bu aşamada netleşir.
- Lojistik firmasından teklif alırken çıkış ve varış tarafındaki liman ve terminal masraflarını ayrı kalemler halinde isteyin.
- Yük limana girdiğinde terminal elleçleme ve işlem ücretleri doğar.
- Yükün limanda ya da terminalde beklemesi halinde ardiye gibi bekleme kalemleri işlemeye başlar.
- Masraf faturaları kesilir; ödeme sorumluluğu sözleşmedeki teslim şekline ve taşıma şartlarına göre belirlenir.
Vergi ve gümrük işlemleriyle ilgili ücretlerde gümrük müşavirinize danışmanız yararlı olur.
Örnek
Türkiye'deki bir seramik üreticisi, bir alıcıya FOB şartıyla satış yapıyor. Çıkış limanındaki terminal masraflarını kendisi üstleniyor; varış limanındaki masraflar ise alıcıya ait. Üretici, fiyat teklifinde bu kalemleri açıkça belirtiyor ve alıcının varıştaki masraflardan haberdar olmasını sağlıyor.
Dikkat edilecekler
- Masraflar tek kalem değildir. THC, ardiye, belge ve işlem bedelleri gibi kalemleri ayrı ayrı sorun.
- Teslim şeklini dikkate alın. Aynı masraf, FOB ve CIF gibi teslim şekillerinde farklı tarafa düşebilir.
- Varış tarafı masraflarını unutmayın. Alıcıya fiyat verirken varışta ödenecek kalemleri de bildirin.
- Bekleme ücretlerine dikkat edin. Yük limanda beklerse ardiye gibi kalemler artabilir; demuraj ve detention da ayrıca doğabilir.
- Vergi ve gümrük konularında uzmana danışın. Gümrük işlemleriyle ilgili masraflar için gümrük müşavirinizden destek alın.
Sık sorulan sorular
Liman masrafları nedir?
Liman masrafları (port charges), yükün limanda ya da terminalde elleçlenmesi, beklemesi ve işlem görmesi için alınan çeşitli ücretlerin genel adıdır.
Liman masrafları hangi kalemleri içerir?
THC, ardiye, belge ve işlem bedelleri ile bekleme ücretleri bu başlıkta anılır. Kalemler limana, terminale ve taşıyıcıya göre değişir; teklifte tek tek sorulmalıdır.
Liman masraflarını kim öder?
Teslim şekline ve taşıma sözleşmesine bağlıdır. Genellikle çıkış tarafındaki masraflar satıcıya, varış tarafındaki masraflar ise alıcıya ait olur; ancak anlaşmaya göre değişebilir.
Liman masrafları ile navlun aynı şey midir?
Hayır. Navlun malın taşınması için ödenen bedeldir. Liman masrafları ise yükün limanda ya da terminalde işlem görmesi için alınan ayrı ücretlerdir.
İlgili terimler
- THC: Konteynerin liman terminalinde elleçlenmesi için alınan, navlundan ayrı ücret.
- Ardiye: Malın liman ya da terminalde bekletilmesi karşılığında ödenen depolama ücreti.
- Navlun: Malın taşınması için taşıyıcıya ödenen taşıma bedeli.
- Demuraj: Konteynerin ya da geminin ücretsiz bekleme süresini aşması halinde ödenen ek ücret.
- Detention: Konteynerin liman dışında ücretsiz süreyi aşarak tutulması karşılığında ödenen ücret.
- FOB: Satıcının malı gemiye yüklediği noktada sorumluluğunun bittiği Incoterms kuralı.
- CIF: Satıcının deniz taşıması ve sigortayı ödediği, riskin yüklemede alıcıya geçtiği Incoterms kuralı.
Kaynak: ICC, Incoterms® 2020 kuralları; T.C. Ticaret Bakanlığı (genel bilgi)
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.