Ro-Ro nedir?
Roll-on/Roll-off · Lojistik · Son güncelleme:
Diğer adları: Roll-on/Roll-off · RoRo · Ro/Ro
| Neyi ifade eder | Tekerlekli yüklerin rampa üzerinden gemiye sürülerek taşınması |
|---|---|
| Kim öder | Teslim şekline göre satıcı ya da alıcı; navlun ve liman masrafları tarifeye göre ayrı kalemlerdir |
| Ne zaman doğar | Araç ya da tır, Ro-Ro gemisine kabul edilip rezervasyon yapıldığında |
| Nasıl hesaplanır | Genellikle aracın ya da römorkun boyutu, tipi ve ağırlığına göre; güncel tarifeyi taşıyıcıdan sorun |
| Hangi kalemi etkiler | Navlun ve liman tarafındaki yükleme, boşaltma ve terminal masrafları |
Ro-Ro nedir?
Ro-Ro, adını İngilizce roll-on (yuvarlanarak gir) ve roll-off (yuvarlanarak çık) ifadelerinden alır. Yük, vinçle kaldırılmak yerine rampadan gemiye sürülür ve varışta yine rampadan çıkarılır. Bu yüzden yükleme ve boşaltma, konteyner taşımasına göre farklı bir düzende yapılır.
Ro-Ro gemileri farklı yük tiplerini taşıyabilir: otomobil gibi hazır araçlar, tır ve dorseler, iş makineleri ve tekerlekli ekipmanlar. Tır taşımasında çekici ile birlikte (sürücülü) ya da yalnızca dorse olarak (sürücüsüz) gönderim yapılabilir. Hangi seçeneğin mümkün olduğu hat ve taşıyıcıya göre değişir.
Ro-Ro, karayolu ile denizyolunu birleştirir. Türkiye'den bazı pazarlara tır ve araç ihracatında bu yöntem sık kullanılır. Gemi hattı ve limanlara göre seçenekler farklılaştığı için güncel hat ve seferleri taşıyıcıdan ya da forwarder üzerinden öğrenmeniz gerekir.
Ro-Ro nasıl işler?
- Taşıyıcıdan ya da lojistik firmasından Ro-Ro hattı için teklif ve rezervasyon alın.
- Aracın ya da römorkun boyut, ağırlık ve tip bilgilerini taşıyıcıya bildirin; tır ve dorse ölçülerine uyum önemlidir.
- Araç, belirtilen tarihte yükleme limanına getirilir ve terminalde kabul edilir.
- Araç ya da tır, rampa üzerinden gemiye sürülür ve gemide sabitlenir.
- Varış limanında yük rampadan çıkarılır ve gümrük işlemleri tamamlanır.
Taşıma belgeleri ve gümrük evrakları hat ve ülkeye göre değişebilir; güncel şartları gümrük müşavirinizden ve taşıyıcınızdan teyit edin.
Örnek
Türkiye'deki bir treyler üreticisi, ürettiği dorseleri Avrupa'daki bir alıcıya Ro-Ro gemisiyle gönderiyor. Dorseler konteynere konmuyor; çekici ile limana getirilip rampadan gemiye sürülüyor. Üretici, navlun teklifinde liman ve terminal masraflarının ayrı yazılıp yazılmadığını kontrol ediyor.
Dikkat edilecekler
- Araç ölçülerini önceden bildirin. Yükseklik, uzunluk ve ağırlık gemi ve rampa sınırlarına uymalıdır.
- Masraf kalemlerini ayrı sorun. Navlunun yanında liman ve terminal masraflarının teklife dahil olup olmadığını netleştirin.
- Belge gereklerini teyit edin. Araç ihracatında gereken belgeler ve gümrük işlemleri ülkeye göre değişir; gümrük müşavirinize danışın.
- Sürücülü ya da sürücüsüz seçeneğini planlayın. Hat ve taşıyıcı bu seçeneği destekliyor mu, önceden öğrenin.
- Hasar ve sabitleme sorumluluğunu sorun. Yükün gemide nasıl sabitlendiğini ve hasar halinde süreci öğrenin.
Sık sorulan sorular
Ro-Ro nedir?
Ro-Ro (Roll-on/Roll-off), araç, tır ve römorkların gemiye kendi tekerlekleriyle girip çıktığı taşıma yöntemidir. Yük vinç yerine rampa üzerinden yüklenir.
Ro-Ro ile konteyner taşıması arasındaki fark nedir?
Konteyner taşımasında yük konteynere konur ve vinçle yüklenir. Ro-Ro'da ise tekerlekli yük rampadan gemiye sürülür ve konteyner gerekmez.
Ro-Ro ile hangi yükler taşınır?
Otomobil, tır, dorse, otobüs ve iş makinesi gibi tekerlekli yükler Ro-Ro ile taşınır. Hat ve gemi tipine göre kabul edilen yükler değişir.
Ro-Ro fiyatı nasıl belirlenir?
Fiyat genellikle aracın ya da römorkun tipine, boyutuna ve ağırlığına, ayrıca hat ve sezona göre belirlenir. Kesin tutar için taşıyıcıdan teklif alınmalıdır.
İlgili terimler
- Navlun: Malın taşınması için taşıyıcıya ödenen taşıma bedeli.
- Forwarder: Malın taşımasını gönderen adına uçtan uca organize eden lojistik aracı firma.
- Konteyner: Malın deniz, kara ve demiryolunda aktarma yapılmadan taşınmasını sağlayan standart metal taşıma kutusu.
- FCL: Bir konteynerin tamamının tek bir göndericinin yükü için kiralandığı deniz taşıma şekli.
- CMR: Uluslararası karayolu taşımasında taşıma sözleşmesini ve malın teslim alındığını gösteren senet.
- THC: Konteynerin liman terminalinde elleçlenmesi için alınan, navlundan ayrı ücret.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı (genel bilgi); Deniz taşımacılığında genel uygulama
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.