İhracat pazarlaması nedir?

Export marketing · Temel Kavramlar · Son güncelleme:

Bir bakışta
Kısa tanımPazarlama kararlarını yurt dışındaki hedef pazara göre planlama
İlişkili kavramPazarlama karması, hedef pazar, pazar araştırması
Nerede kullanılırPazara giriş ve ürün, fiyat, dağıtım, tanıtım planlamasında
Kim ilgilenirİhracat yapan firmanın yöneticisi, satış ve pazarlama ekibi

İhracat pazarlaması nedir?

İhracat pazarlaması, yurt içinde kullandığınız pazarlama yaklaşımını yurt dışındaki bir pazara taşırken hangi kararları nasıl vereceğinizi planlamaktır. Klasik çerçevede dört başlık vardır: ürün, fiyat, yer (dağıtım) ve tanıtım. Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin yayımladığı bir eğitim sunumu da pazarlama karmasını bu başlıklarla ele alır; ürün altında marka adı ve ambalaj, fiyat altında ödeme vadeleri, yer altında dağıtım kanalları, tanıtım altında reklam ve doğrudan pazarlama gibi alt başlıklar sayar.

Her pazarda aynı kararları kullanmak maliyeti düşürür ve tek bir imaj yaratır; pazara göre uyarlamak ise yerel beklentilere daha iyi cevap verir ama daha çok maliyet ve zaman gerektirir. Aynı sunum bu iki yaklaşımı (standardizasyon ve adaptasyon) karşılaştırır. Hangisinin uygun olduğu ürüne ve pazara göre değişir.

Uyarlama ihtiyacı çoğu zaman dil, ambalaj ve etiket gibi konularda ortaya çıkar. Avrupa Komisyonu'nun ihracat rehberi, ülkelerin ürünlerin ambalajı ve etiketi için çoğu zaman ayrıntılı gereklilikler koyduğunu, bunların zorunlu ya da isteğe bağlı olabildiğini ve gerekliliklerin ihracat pazarınıza göre değiştiğini belirtir. Kararlarınızı pazar araştırması ile desteklemeniz bu yüzden önemlidir.

İhracat pazarlaması nasıl işler?

  1. Önce hedef pazarı ve alıcı tipini belirleyin; pazarlama kararları buna dayanır.
  2. Ürün kararını verin: ürünün özellikleri, markası, ambalajı ve etiketi hedef pazarın beklentisine ve kurallarına uyuyor mu, kontrol edin.
  3. Fiyat kararını verin: fiyat, ödeme vadesi ve teslim şekli birlikte düşünülmelidir.
  4. Dağıtım kararını verin: doğrudan satış mı, distribütör ya da acente aracılığı mı olacak, belirleyin.
  5. Tanıtım kararını verin: fuar, dijital kanallar, e-posta ya da doğrudan görüşme gibi yollardan hangisinin alıcınıza ulaşacağını seçin.
  6. Sonuçları izleyin ve gerekirse ürün, fiyat, dağıtım ya da tanıtım kararlarını güncelleyin. Bu çerçeve pazara giriş stratejisi ile birlikte düşünülür.

Örnek

Türkiye'deki bir gıda üreticisi yeni bir ülkeye satış yapmayı planlıyor. Önce hedef pazar hakkında bilgi topluyor. Ardından ürünün ambalajı ve etiketinin o ülkenin kurallarına uyup uymadığını kontrol ediyor, fiyatı teslim şekliyle birlikte hesaplıyor, bir distribütörle görüşmeyi seçiyor ve tanıtımı katalog ile e-posta üzerinden yürütüyor. Hiçbir kararı varsayımla vermiyor; her biri için hedef pazarın bilgisini kullanıyor.

Dikkat edilecekler

  • Pazarlama, tek bir kanaldan ibaret değildir. Tanıtım kararı önemlidir ama ürün, fiyat ve dağıtım kararlarıyla birlikte düşünülmelidir.
  • Kuralları pazara göre kontrol edin. Ambalaj ve etiket gereklilikleri ülkeye ve ürüne göre değişir; ihracat yapacağınız ülkenin resmî kaynaklarından teyit edin.
  • Varsayımla karar vermeyin. Yurt içinde işe yarayan bir yaklaşım yurt dışında aynı sonucu vermeyebilir; kararlarınızı pazar araştırmasına dayandırın.
  • Uyarlamanın maliyetini hesaplayın. Her pazara özel ürün ya da ambalaj hazırlamak maliyet ve zaman getirir; standart ve uyarlanmış seçenekleri karşılaştırın.
  • Garanti yoktur. İyi bir pazarlama planı satış sonucunu garanti etmez.

Sık sorulan sorular

İhracat pazarlaması nedir?

İhracat pazarlaması, ürün, fiyat, dağıtım ve tanıtım kararlarını yurt dışındaki hedef pazarın koşullarına göre planlama çalışmasıdır.

Pazarlama karması nedir?

Pazarlama karması, klasik çerçevede ürün, fiyat, yer (dağıtım) ve tanıtım başlıklarından oluşan karar kümesidir. İhracatta bu kararlar hedef pazara göre ele alınır.

İhracatta ürünü her pazara göre uyarlamak gerekir mi?

Her zaman değil. Standart yaklaşım maliyeti düşürür, uyarlama ise yerel beklentilere daha iyi cevap verir. Karar ürüne ve pazara göre değişir.

İhracat pazarlaması pazar araştırmasından farklı mıdır?

Evet. Pazar araştırması hedef pazar hakkında bilgi toplar; ihracat pazarlaması bu bilgiyle ürün, fiyat, dağıtım ve tanıtım kararlarını verir.

İlgili terimler

  • Hedef pazar: İhracatçının ürününü satmayı planladığı ülke veya müşteri grubudur.
  • Pazara giriş stratejisi: Ürünün yeni bir ülkede hangi yolla ve hangi planla satılacağını belirleyen plandır.
  • Distribütör: Ürünü üreticiden kendi adına satın alıp hedef pazarda yeniden satan aracı firmadır.
  • Acente: Üretici adına yurt dışında alıcı bulan ve satış bağlantısı kuran temsilcidir.
  • Dış ticaret istihbaratı: İthalat ve ihracat verisinden pazar, rakip ve alıcı bilgisi çıkarma çalışmasıdır.
  • Pazar payı: Bir firmanın ya da ülkenin bir pazardaki toplam içindeki yüzdesel payı.
  • Dijital ihracat: Yurt dışı alıcılara çevrim içi kanallarla ulaşıp satışı bu kanallar üzerinden yürütme yaklaşımı.

Kaynak: TİM, İhracatın Temelleri ve İhracatta Pazarlama Stratejileri (eğitim sunumu); Avrupa Komisyonu, Access2Markets: Guide for export of goods

Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.