Intrastat nedir?
Intrastat (AB içi mal ticareti istatistik sistemi) · Temel Kavramlar · Son güncelleme:
Diğer adları: Intrastat bildirimi · AB içi ticaret istatistiği
| Kısa tanım | AB üye devletleri arasındaki mal ticaretinin istatistik sistemi |
|---|---|
| İlişkili kavram | vies, eori-numarasi, vergi-numarasi |
| Nerede kullanılır | AB içindeki işletmelerin kendi ülkelerinde yaptığı istatistik bildirimlerinde |
| Kim ilgilenir | AB'deki alıcı ve tedarikçiler, mali müşavirler; Türk ihracatçı için çoğunlukla bilgi amaçlı |
Intrastat nedir?
Intrastat, Eurostat'ın tanımına göre AB üye devletleri arasındaki mal ticaretinin istatistiğini derlemek için kullanılan veri toplama sistemidir. Sistem, 1 Ocak 1993'te Tek Pazar'ın başlamasıyla üye devletler arasındaki gümrük formalitelerinin kalkması ve bu ticarete ait istatistik kaynaklarının kaybolması üzerine kurulmuştur.
Eurostat, verilerin AB içi ticaret yapan işletmelerden her ay doğrudan toplandığını belirtir. Sistem, AB içi ticarete ilişkin KDV sistemiyle yakından bağlantılıdır; amaç verilerin eksiksiz ve kaliteli olmasını sağlamaktır. Küçük işletmeler başta olmak üzere bildirim yükünü azaltmak için bir eşik sistemi de bulunur. Eşiklerin güncel tutarı ülkeden ülkeye ve zamana göre değiştiği için buraya yazılmamıştır; ilgili ülkenin resmî kaynağından kontrol edin.
Türkiye'den ihracat yapan bir firma için asıl önemli nokta kapsamdır: Eurostat'ın tanımı üye devletler arasındaki ticareti anlatır. Türkiye'den AB'ye yapılan bir sevkiyatın istatistiğe nasıl yansıdığı bu tanımda yer almaz ve burada iddia edilmemiştir. Alıcınız AB içinde yeniden satış ya da sevkiyat yapacaksa kendi bildirim süreçleri olabilir; bunu ona ve gümrük müşavirinize sorun. AB'ye ihracatta kimlik ve doğrulama için ayrıca EORI numarası ve VIES gibi kavramlara bakabilirsiniz.
Intrastat nasıl işler?
- AB içinde yerleşik bir işletme, başka bir üye devletle mal ticareti yapar.
- İşletme, kendi ülkesinin ulusal makamlarının belirlediği kurallara göre ticaretini aylık olarak bildirir.
- Bildirim yükümlülüğü, ülkenin koyduğu eşiklere ve kurallara göre işletmeden işletmeye değişir.
- Ulusal makamlar verileri derler; Eurostat da bunları AB düzeyinde uluslararası mal ticareti istatistiklerinde kullanır.
- Verilerin eksiksizliği için sistem, AB içi ticaretin KDV kayıtlarıyla ilişkilendirilir.
Ulusal kuralların ayrıntısı üye devlete göre değişir. Alıcınızın durumu için kendisine ve ilgili ülkenin resmî kaynağına başvurun.
Örnek
Türkiye'deki bir gıda üreticisi, Avrupa'daki bir alıcıya mal satıyor. Alıcı bu malı AB içinde başka bir üye devlete de yeniden sevk edecek. Üretici, Intrastat kavramını duyunca bunun kendi yükümlülüğü olup olmadığını varsaymıyor. Alıcısına ve gümrük müşavirine soruyor, ayrıca VIES ile alıcının KDV numarasını sorguluyor. Pazar bilgisini de Avrupa'da müşteri bulma yazısındaki adımlarla tamamlıyor.
Dikkat edilecekler
- Kapsamı karıştırmayın. Eurostat tanımı AB üye devletleri arasındaki ticareti anlatır; Türkiye'den yapılan ihracatın nasıl kaydedildiği bu tanımın konusu değildir.
- Yükümlülüğü kendiliğinden varsaymayın. Türk ihracatçının Intrastat bildirimi yapması gerektiği iddiası okunan kaynakta yoktur; durumu alıcınızla ve gümrük müşavirinizle teyit edin.
- Eşikler değişir. Bildirim eşikleri ülkeye ve döneme göre farklıdır; güncel değeri ilgili ülkenin resmî kaynağından kontrol edin.
- Intrastat, KDV doğrulaması değildir. Alıcının KDV numarasını VIES ile sorgulamak ayrı bir adımdır ve vergi numarası bilgisini kapsar.
- Mali ve hukuki konularda uzmana danışın. Bildirim, vergi ve gümrük yükümlülükleri için gümrük müşavirinize ve mali müşavirinize danışın.
Sık sorulan sorular
Intrastat nedir?
Intrastat, AB üye devletleri arasındaki mal ticaretinin istatistiklerini derlemek için kullanılan veri toplama sistemidir. Eurostat'a göre veriler AB içi ticaret yapan işletmelerden her ay doğrudan toplanır.
Intrastat bildirimini kim yapar?
Eurostat, verilerin AB içi ticaret yapan işletmelerden toplandığını belirtir. Hangi işletmenin bildirim yapacağı üye devletin kurallarına ve eşiklerine bağlıdır.
Türkiye'den ihracat yapan firma Intrastat bildirimi yapar mı?
Eurostat'ın okunan tanımı yalnızca üye devletler arasındaki ticareti kapsar ve Türkiye'den ihracat için bir yükümlülük belirtmez. Kendi durumunuz için alıcınızdan ve gümrük müşavirinizden teyit alın.
Intrastat ile EORI numarası aynı şey midir?
Hayır. Intrastat bir istatistik veri toplama sistemidir; EORI numarası ise AB gümrüğünde işletmecileri tanımlayan numaradır.
İlgili terimler
- VIES: AB KDV numaralarının kayıtlı olup olmadığını sorguladığınız Avrupa Komisyonu aracı.
- EORI Numarası: AB gümrüğünde işletmecileri tek tek tanımlayan kayıt ve kimlik numarası.
- Vergi Numarası: Vergi mükellefini tanımlayan, belge ve kayıtlarda gösterilen numara.
- Gümrük birliği: Üye ülkeler arasında gümrük vergilerinin kaldırıldığı ve ortak dış tarife uygulanan birliktir.
- DACH bölgesi: Almanya, Avusturya ve İsviçre'yi tek başlık altında anan, ticarette kullanılan kısaltma.
- Benelux: Belçika, Hollanda ve Lüksemburg arasındaki hükümetler arası iş birliği birliği.
- Hedef pazar: İhracatçının ürününü satmayı planladığı ülke veya müşteri grubudur.
Kaynak: Eurostat, Statistics Explained: Glossary: Intrastat (ec.europa.eu/eurostat); Eurostat, International trade in goods: Overview (ec.europa.eu/eurostat)
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.