Devredilebilir akreditif nedir?
Transferable letter of credit · Ödeme Yöntemleri · Son güncelleme:
Diğer adları: Transferable credit · Transferable letter of credit · Transferable L/C
| Ödeme zamanı | Akreditif şartlarına uygun belgeler ibraz edildiğinde; ikinci lehtar belgeleri devri yapan bankaya sunar |
|---|---|
| Güvence kimde | Akreditifteki banka taahhüdü; devir, akreditifin şartları çerçevesinde yapılır |
| Satıcı riski | İkinci lehtar için belgelerin devredilen akreditifin şartlarına uyması gerekir; uyumsuzluk ödemeyi geciktirebilir |
| Alıcı riski | Alıcının ödeme riski akreditif taahhüdüne bağlanır; devir sonrası belge şartları devralınan akreditife göre izlenir |
| Bankanın rolü | Devri yapan banka (transferring bank) devri gerçekleştirir; herhangi bir bankada kullanılabilen akreditifte açan bankanın özel yetkisi gerekir |
| Ne zaman tercih edilir | Akreditifte 'devredilebilir' yazıyorsa ve ilk lehtar kullandırmayı başka bir lehtara aktarmak istiyorsa |
Devredilebilir akreditif nedir?
Devredilebilir akreditif, normal bir akreditifin özel bir türüdür. Akreditifte lehtar olarak görünen ilk lehtar, bankasından akreditifi tamamen ya da kısmen bir veya daha fazla ikinci lehtara kullandırmasını isteyebilir. UCP 600 madde 38'e göre bu yalnızca akreditif özellikle 'devredilebilir' (transferable) olarak belirtilmişse mümkündür. Akreditifin ne olduğunu akreditif sayfasında bulabilirsiniz.
Devredilen akreditif, birkaç istisna dışında asıl akreditifin şartlarını aynen yansıtır. UCP 600 madde 38'e göre tutar, birim fiyat, vade tarihi, ibraz süresi ve son sevk tarihi azaltılabilir veya kısaltılabilir; sigorta teminat yüzdesi artırılabilir; alıcının adı yerine ilk lehtarın adı yazılabilir. İlk lehtar ayrıca kendi fatura ve poliçesini ikinci lehtarınkilerin yerine koyabilir ve aradaki farkı çekebilir.
Devredilebilir akreditif, teyit eden bir bankanın eklenmesiyle ortaya çıkan teyitli akreditif ve talep üzerine devreye giren standby akreditif ile karıştırılmamalıdır. Devredilebilirlik bir güvence türü değil, akreditifin kimler tarafından kullanılabileceğine ilişkin bir özelliktir. Kurallar için UCP 600 sayfasına da bakın.
Devredilebilir akreditif nasıl işler?
- Akreditif açılırken 'devredilebilir' (transferable) ibaresi akreditif metnine yazdırılır.
- İlk lehtar, devri yapacak bankadan akreditifin tamamının ya da bir kısmının ikinci lehtar(lar)a devrini ister.
- Devri yapan banka, devredilen akreditifi asıl şartları yansıtacak şekilde düzenler; değişebilen kalemler (tutar, birim fiyat, süreler, sigorta yüzdesi) kurala göre ayarlanır.
- İkinci lehtar sevkiyatı yapar ve belgeleri devri yapan bankaya sunar.
- İlk lehtar isterse ikinci lehtarın fatura ve poliçesini kendi belgeleriyle değiştirir; fark ödemesi buna göre alınır. Devir masraflarını, devir sırasında başka türlü anlaşılmadıysa ilk lehtar öder.
Devredilen akreditif, ikinci lehtarın talebiyle yeniden devredilemez. Uygulama ayrıntılarını bankanızla netleştirin.
Örnek
Türkiye'deki bir tekstil üreticisi, bir aracı firmanın kendisine ilettiği devredilebilir akreditifle çalışıyor. Akreditifin metninde 'devredilebilir' yazıyor. Aracı firma ilk lehtardır; akreditifin kullandırılmasını üreticiye (ikinci lehtar) devrettiriyor. Üretici sevkiyatı yapıyor ve belgelerini devri yapan bankaya sunuyor. Üretici işe başlamadan önce devredilen akreditifin şartlarını, süreleri ve belge listesini bankasıyla birlikte kontrol ediyor.
Dikkat edilecekler
- Akreditifte 'devredilebilir' yazmalı. UCP 600'e göre devredilebilirlik özellikle belirtilmemişse devir yapılamaz; akreditif taslağını bu açıdan okuyun.
- Devredilen akreditifin şartlarına bakın. Tutar, birim fiyat, süreler ve sigorta yüzdesi asıl akreditiften farklı olabilir; kendi akreditifinizdeki tarihleri kontrol edin.
- Belgeleri doğru bankaya sunun. İkinci lehtarın belgeleri devri yapan bankaya ibraz edilir; uyumsuzluklar ödemeyi geciktirebilir, ayrıntı için belge uyumsuzluğu sayfasına bakın.
- Masrafları önceden sorun. Devir masraflarını başka bir anlaşma yoksa ilk lehtar öder; komisyon ve ücretleri bankadan teyit edin.
- Hukuki ve bankacılık konularında uzmana danışın. Akreditif uygulamaları bankaya ve ülkeye göre değişebilir; bankanıza ve gerekirse hukukçunuza danışın.
Sık sorulan sorular
Devredilebilir akreditif nedir?
Devredilebilir akreditif, ilk lehtarın talebiyle bir ya da daha fazla ikinci lehtara kullandırılabilen akreditiftir. UCP 600 madde 38'e göre akreditifte açıkça 'devredilebilir' yazması gerekir.
Devredilebilir akreditif ne zaman kullanılır?
İlk lehtar, akreditifin kullandırılmasını başka bir lehtara aktarmak istediğinde ve akreditifte 'devredilebilir' yazdığında kullanılır. Kullanılıp kullanılmayacağı alıcı, ilk lehtar ve banka arasındaki anlaşmaya bağlıdır.
Devredilebilir akreditif kısmen devredilebilir mi?
Evet. UCP 600 madde 38'e göre akreditif birden fazla ikinci lehtara kısmen devredilebilir, ancak bu yalnızca kısmi çekimlere veya kısmi sevkiyatlara izin veriliyorsa mümkündür.
Devredilen akreditif tekrar devredilebilir mi?
Hayır. UCP 600 madde 38'e göre devredilen akreditif, ikinci lehtarın talebiyle bir sonraki lehtara yeniden devredilemez.
İlgili terimler
- Akreditif: Bankanın, şartlara uygun belgeler karşılığında ihracatçıya ödeme yapmayı taahhüt ettiği ödeme yöntemi.
- Teyitli akreditif: Ihracatçıya, ihracatçının bankası dışında ikinci bir bankanın da ödeme taahhüdünü ekleyen akreditiftir.
- Standby akreditif: Ödemenin yapılmadığı durumda devreye giren, bankanın verdiği yedek garanti niteliğinde akreditiftir.
- UCP 600: ICC'nin belgeli akreditiflerde bankaların ve tarafların uyacağı kuralları belirleyen yayını.
- Belge uyumsuzluğu: Akreditifte ibraz edilen belgelerin şartlara uymaması ya da birbiriyle çelişmesi durumu.
- Dokümanter tahsil: İhracatçının belgelerini bankalar üzerinden gönderdiği, ödeme ya da kabul karşılığı teslim yöntemidir.
Kaynak: ICC, UCP 600 (Madde 38, devredilebilir akreditifler): https://library.iccwbo.org/content/tfb/RULES/tfb-ucp600-rules.htm; ICC, Uniform Customs and Practice for Documentary Credits (genel bilgi)
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.