Fumigasyon nedir?
Fumigation · Lojistik · Son güncelleme:
Diğer adları: Fümigasyon · Gazla ilaçlama
| Neyi ifade eder | Zararlıları öldürmek için kapalı ortamda gaz halinde kimyasal uygulanması |
|---|---|
| Kim öder | Hizmeti isteyen taraf; maliyetin kimde olacağı sözleşmeye göre belirlenir |
| Ne zaman doğar | Hedef ülke ya da alıcı şart koştuğunda veya zararlı bulunduğunda |
| Nasıl hesaplanır | Hesaplanan bir bedel değildir; gaz miktarı, sıcaklık ve süre gibi değerleri yetkili uygulayıcı belirler |
| Hangi kalemi etkiler | Sevkiyat hazırlık süresi, ahşap ambalaj ve konteyner hazırlığı, ilaçlama maliyeti |
Fumigasyon nedir?
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı Zirai Karantina Müdürlüğü'nün tanımına göre fumigasyon, böcekleri ve diğer zararlı etmenleri öldürmek amacıyla kapalı bir ortama belirli ısıda ve belirli miktarda gaz halinde kimyasal bir madde verilmesi ve gazın belirli bir süre bu ortamda tutulması işlemidir. Uluslararası Bitki Koruma Sözleşmesi'nin (IPPC) terimler sözlüğü ISPM 5 de fumigasyonu, etkenin eşyaya tamamen ya da başlıca gaz halinde ulaştığı bir uygulama olarak tanımlar.
ISPM 43 standardına göre fumigasyon bir uygulama tesisinde ya da gemi ambarı, konteyner, depo gibi uygun yerlerde yapılabilir ve tedarik zincirinin farklı noktalarında (paketleme sonrası, depolama sırasında, sevkiyat öncesi, taşıma sırasında veya varışta) uygulanabilir. Türkiye'de zirai fumigasyon, Bakanlığın ruhsatlandırdığı firmalarca yürütülür.
Fumigasyon, ISPM 15 ve fitosanitari sertifika ile karıştırılmamalıdır. ISPM 15, ahşap ambalaj malzemesi için onaylı işlemleri ve işareti tanımlar; fumigasyon bu işlemlerden yalnızca biri olabilir. Standartta, işaretin uygulanmasının ahşap ambalaj için ayrıca fitosanitari sertifika kullanımını gereksiz kıldığı belirtilir. Bitki ve bitkisel ürünün kendisi için ise ayrı bir bitki sağlık sertifikası söz konusudur.
Fumigasyon nasıl işler?
- Alıcıdan ve gerekirse yetkili makamdan, ürün ya da ambalaj için hedef ülkede fumigasyon şartı olup olmadığını yazılı teyit edin.
- Gerekiyorsa uygulamayı ruhsatlı bir uygulayıcıyla planlayın; sevkiyat takviminize zaman ayırın.
- Uygulama ürün, ahşap ambalaj, konteyner ya da depo için yetkili uygulayıcı tarafından yapılır.
- Uygulayıcının tuttuğu kayıt ve belgeleri sevkiyat belgelerinizle birlikte saklayın.
- Ürün için bitki sağlık sertifikası gerekiyorsa ilgili Zirai Karantina Müdürlüğü ile iletişime geçin.
Hangi ürün ve ülke için ne gerektiği, kullanılacak yöntem ve süre dahil, yetkili makamdan ve alıcıdan teyit edilir.
Örnek
Türkiye'deki bir mobilya üreticisi, ahşap sandık ve paletlerle bir alıcıya sevkiyat hazırlıyor. Alıcıya hedef ülkenin ahşap ambalaj şartını soruyor ve ambalajların ISPM 15 işareti taşıması gerektiğini öğreniyor. Ambalaj tedarikçisinden işaretli malzeme temin ediyor. Fumigasyonun gerekip gerekmediğini ise gümrük müşaviri ve ilgili Zirai Karantina Müdürlüğü ile teyit ediyor.
Dikkat edilecekler
- Şart ülkeye ve ürüne göre değişir. Fumigasyonun gerekip gerekmediğini yazılı olarak alıcıdan ve yetkili makamdan teyit edin; varsayımla hareket etmeyin.
- ISPM 15 işareti ile fumigasyon aynı şey değildir. İşaret, ahşap ambalajın onaylı bir işlemden geçtiğini gösterir; fumigasyon yalnızca işlemlerden biri olabilir.
- Uygulayıcıyı kontrol edin. Uygulamanın ruhsatlı ve yetkili bir uygulayıcıyla yapılması gerekir; güncel listeyi Bakanlıktan kontrol edin.
- Kayıtları saklayın. Uygulama kayıtları ve belgeler ileride gümrükte ya da alıcıyla yaşanabilecek bir sorunda işinize yarar.
- Takvimi geciktirmeyin. Fumigasyon sevkiyat hazırlığına zaman ekleyebilir; yükleme tarihini buna göre planlayın.
Sık sorulan sorular
Fumigasyon nedir?
Fumigasyon, zararlıları öldürmek için kimyasal bir maddenin gaz halinde uygulanmasıdır. Ahşap ambalajda, konteynerde, ürünün kendisinde ya da depoda uygulanabilir.
Fumigasyon ile ISPM 15 aynı şey midir?
Hayır. ISPM 15, ahşap ambalaj malzemesi için onaylı işlemleri ve işareti tanımlayan standarttır; fumigasyon bu işlemlerden yalnızca biri olabilir ve ahşap dışında da uygulanabilir.
Her ihracatta fumigasyon gerekir mi?
Hayır. Gereklilik ürüne ve hedef ülkeye göre değişir. Alıcıdan ve yetkili makamdan güncel şartı teyit edin.
Fumigasyon yaptıran firma kim olmalı?
Türkiye'de zirai fumigasyon, Bakanlığın ruhsatlandırdığı firmalarca yürütülür. Güncel ruhsatlı firma bilgisini Zirai Karantina Müdürlüğü'nden kontrol edin.
İlgili terimler
- ISPM-15: Uluslararası sevkiyatlarda kullanılan ahşap ambalajın zararlı riskine karşı işlem görmesini ve damgalanmasını düzenleyen standarttır.
- Fitosanitary sertifika: Bitki ve bitkisel ürünlerin hedef ülkenin bitki sağlığı şartlarına uygun bulunduğunu gösteren resmî belgedir.
- İhracat ambalajı: Ürünü taşıma, yükleme ve depolama boyunca koruyan iç ambalaj, dış ambalaj ve palet düzeni.
- Palet: Malların üzerine istiflenip birlikte taşındığı, forklift ile hareket ettirilebilen platform.
- Konteyner: Malın deniz, kara ve demiryolunda aktarma yapılmadan taşınmasını sağlayan standart metal taşıma kutusu.
- İstif ve yükleme planı: Yükün araca ya da konteynere hangi sırayla ve nasıl yerleştirilip sabitleneceğini gösteren plan.
Kaynak: IPPC, ISPM 5: Glossary of phytosanitary terms; IPPC, ISPM 43: Requirements for the use of fumigation as a phytosanitary measure; IPPC, ISPM 15: Regulation of wood packaging material in international trade; T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Zirai Karantina Müdürlüğü fumigasyon sayfası ve bitki ihracat işlemleri sayfası
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.