Sevkiyat işaretleri nedir?
Shipping marks · Lojistik · Son güncelleme:
Diğer adları: Taşıma işaretleri · Shipping mark · Koli işaretleri
| Neyi ifade eder | Kolilerin dış yüzüne yazılan, yükü tanımlayan işaret ve numaralar |
|---|---|
| Kim öder | Genellikle yükü hazırlayan ihracatçı; içerik alıcıyla netleştirilir |
| Ne zaman doğar | Ambalajlama sırasında, yüklemeden önce |
| Nasıl hesaplanır | Hesaplanmaz; alıcıyla kararlaştırılan işaret ve koli numarası düzeni uygulanır |
| Hangi kalemi etkiler | Yükün gümrükte ve varışta belgelerle eşleştirilmesi; hata gecikme ve belge uyumsuzluğu riskini artırır |
Sevkiyat işaretleri nedir?
Sevkiyat işaretleri, bir sevkiyattaki kolilerin birbirinden ayırt edilmesini ve belgelerdeki kayıtlarla eşleştirilmesini sağlar. Pratikte koli üzerine yazılan ya da basılan kısa bir işaret ve numaradan oluşur. Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE) bünyesinde, bu işaretlerin sadeleştirilmesine yönelik "Simpler Shipping Marks" başlıklı bir UN/CEFACT tavsiyesi (Tavsiye 15) bulunur; UNECE kaynakları, işaretlerin yükü belgelerle karşılaştırmaya yardımcı olduğunu belirtir.
T.C. Ticaret Bakanlığı'nın ABD pazara giriş rehberinde, her pakete marka ve numara konulmasının ve bu işaretlerin ilgili faturalarda gösterilmesinin ithalatçının gümrük işlemlerini kolaylaştırdığı yazılıdır. Bu nedenle işaretler yalnızca koli üzerinde değil, ticari fatura ve çeki listesi gibi belgelerde de aynı biçimde yer almalıdır.
Sevkiyat işaretleri ile tehlikeli madde işaretleri ve uyarı etiketleri ayrı konulardır. Tehlikeli madde işaretleme kuralları ayrı mevzuata tabidir. Elleçleme sembolleri (örneğin "bu yüz yukarı") ise ambalaj üzerinde ayrıca bulunabilir; ihracat ambalajı sayfasında ambalajın genel çerçevesini bulabilirsiniz.
Sevkiyat işaretleri nasıl işler?
- Alıcıyla işaret düzenini (alıcı kısaltması, varış yeri, koli numarası gibi) ve varsa hedef ülke şartını netleştirin.
- Sipariş ya da fatura referansını, işarette yer alacak bilgilerle birlikte belirleyin.
- Kolilere işaretleri okunaklı ve silinmeyecek biçimde yazın ya da etiketleyin; koliler birden fazlaysa numaralandırın.
- Aynı işaret ve numaraları fatura ve çeki listesinde gösterin.
- Yüklemeden önce kolilerdeki işaretlerin belgelerle uyuştuğunu kontrol edin.
İşaretin kapsamı alıcıya, ülkeye ve taşıma türüne göre değişir; güncel şartı alıcınızdan teyit edin.
Örnek
Türkiye'deki bir tekstil ihracatçısı, bir alıcıya 40 koli göndermeyi planlıyor. Alıcıyla koli numaralarını "1/40, 2/40" gibi sıralı vermeyi ve sipariş referansını her kolide göstermeyi kararlaştırıyor. Aynı referans ve numaralar faturada ve çeki listesinde de yazılıyor. Varışta alıcı, kolileri belgelerle kolayca eşleştiriyor.
Dikkat edilecekler
- İşaretler belgelerle aynı olmalı. Kolideki işaret ile fatura ve çeki listesindeki yazım arasında fark olursa belge uyumsuzluğu riski doğabilir.
- Alıcının isteğini sorun. Hangi bilgilerin yer alacağı alıcıya ve ülkeye göre değişebilir; sevkiyattan önce yazılı teyit alın.
- Okunaklı ve kalıcı olsun. Silinen ya da okunmayan işaret, yükün varışta tanınmasını zorlaştırır.
- Tehlikeli madde işaretleri ayrıdır. Tehlikeli madde taşıyorsanız ayrı mevzuata uymanız gerekir; bu sayfa o kuralları kapsamaz.
Sık sorulan sorular
Sevkiyat işaretleri nedir?
Sevkiyat işaretleri, kolilerin dış yüzüne yazılan ve yükün belgelerle eşleştirilip tanınmasını sağlayan işaret ve numaralardır. Alıcıyı, varış yerini ya da koli numarasını gösterebilir.
Sevkiyat işaretlerinde hangi bilgiler yer alır?
İçerik alıcıyla ve hedef ülkenin şartlarıyla netleştirilir. Genel olarak alıcıyı, varış yerini ve koli numarasını tanıtan bilgiler kullanılır; güncel şartı alıcınızdan teyit edin.
Sevkiyat işaretleri belgelerde de yazılmalı mı?
Ticaret Bakanlığı'nın ABD rehberi, marka ve numaraların faturalarda da gösterilmesinin gümrük işlemlerini kolaylaştırdığını belirtir. İşaretleri fatura ve çeki listesiyle tutarlı tutmak iyi pratiktir.
İlgili terimler
- Çeki listesi: Sevkiyattaki her kabın içeriğini, ağırlığını, ölçüsünü ve işaretini gösteren ambalaj dökümü.
- Ticari fatura: Satıcının sattığı malı, miktarını, fiyatını ve satış şartlarını alıcıya bildirdiği kesin satış belgesi.
- Konşimento: Deniz taşımasında taşıyıcının düzenlediği; makbuz, taşıma sözleşmesi kanıtı ve hak belgesi işlevi gören belge.
- Belge uyumsuzluğu: Akreditifte ibraz edilen belgelerin şartlara uymaması ya da birbiriyle çelişmesi durumu.
- İhracat ambalajı: Ürünü taşıma, yükleme ve depolama boyunca koruyan iç ambalaj, dış ambalaj ve palet düzeni.
- İstif ve yükleme planı: Yükün araca ya da konteynere hangi sırayla ve nasıl yerleştirilip sabitleneceğini gösteren plan.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı, ABD pazara giriş rehberi (ambalaj, paketleme ve etiketleme); UNECE / UN/CEFACT, Recommendation 15: Simpler Shipping Marks; IMO/ILO/UNECE, CTU Code (ambalaj işaretleme ve elleçleme sembolleri)
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.