Distribütörlük sözleşmesi nedir?
Distributorship agreement · Temel Kavramlar · Son güncelleme:
Diğer adları: Distributorship agreement · Distribution agreement · Dağıtım sözleşmesi
| Kısa tanım | Distribütörün malı satın alıp bölgede yeniden satma koşullarını yazan sözleşme |
|---|---|
| İlişkili kavram | Distribütör, münhasır distribütörlük, acente sözleşmesi, satış sözleşmesi |
| Nerede kullanılır | Yurtdışında distribütör atanırken, uzun vadeli dağıtım ilişkilerinde |
| Kim ilgilenir | İhracat ve satış yöneticileri, hukuk müşavirleri, dış ticaret ekipleri |
Distribütörlük sözleşmesi nedir?
Distribütörlük sözleşmesi, distribütör ile çalışmanın çerçevesini çizer. Tek tek siparişleri değil, ilişkinin genel kurallarını yazar: hangi bölgede, hangi ürünlerle, hangi koşullarla satış yapılacağı. Tek tek siparişler ise ayrıca satış sözleşmesi ya da sipariş onayıyla netleşir.
Sözleşmede genellikle şu başlıklar yer alır: bölge, münhasırlık olup olmadığı, hedef ya da asgari satın alma beklentisi, fiyat ve ödeme esasları, marka ve logo kullanımı, süre ve sona erme. Her başlığın nasıl yazılacağı tarafların anlaşmasına ve uygulanacak hukuka göre değişir.
Acente sözleşmesinden temel farkı, distribütörün malın sahibi olmasıdır. Distribütör malı kendi adına ve hesabına alır; acente ise sizin adınıza aracılık eder. ICC, ihracatçılar ve yabancı distribütörleri için bir dağıtım model sözleşmesi yayımlıyor; ICC sayfasına göre model, distribütörün malı alıp yeniden sattığı ya da ithalatçı olarak kendi ülkesinde dağıtımı örgütlediği durumlar için hazırlanmış.
Distribütörlük sözleşmesi nasıl işler?
- Hedef pazarda distribütör adayları araştırılır ve adayın ticari geçmişi doğrulanır.
- Taraflar bölge, ürün kapsamı ve münhasırlık konusunda ilkeleri görüşür.
- Satın alma beklentisi, fiyat ve ödeme esasları gibi ticari koşullar netleştirilir.
- Marka kullanımı, süre ve sona erme gibi konular yazılı hale getirilir.
- Taslak, uygulanacak hukuk ve uyuşmazlık çözümü açısından bir hukukçu tarafından incelenir.
- İmzadan sonra siparişler, sözleşmenin çerçevesi içinde verilir ve izlenir.
Sözleşmenin ayrıntısı ülkeye, sektöre ve ilişkinin yapısına göre değişir; hukukçunuzla birlikte hazırlayın.
Örnek
Türkiye'deki bir ev tekstili üreticisi, yeni bir pazarda yerel bir firmayı distribütör olarak atamak istiyor. Önce adayın ticari geçmişini araştırıyor, sonra distribütör bulma rehberindeki adımları izliyor. Bölge, ürün kapsamı ve münhasırlık konusunda ilkeler belirlendikten sonra taslak, yabancı hukuk açısından bir hukukçuya gönderiliyor. İmza sonrasında siparişler tek tek sipariş onayıyla teyit ediliyor.
Dikkat edilecekler
- Hazır şablonu olduğu gibi kullanmayın. Model sözleşmeler başlangıç noktasıdır; sizin ürününüze, pazarınıza ve ilişkinize uyarlanmalıdır.
- Münhasırlığı bilerek verin. Tek yetkili atamak, o bölgede başka distribütörle çalışmanızı engelleyebilir; sonuçlarını baştan değerlendirin.
- Distribütörü sözleşmeden önce doğrulayın. Sözleşme yazılı olsa da güvenilir olmayan bir ortağı düzeltmez; alıcı doğrulama adımlarını uygulayın.
- Uygulanacak hukuku ve uyuşmazlık yolunu netleştirin. Uygulanacak hukuk ve tahkim gibi konular ülkeye göre değişir.
- Hukuki destek alın. Yabancı ülkenin zorunlu kuralları sözleşmeyi etkileyebilir; bu sayfa hukuki tavsiye değildir, hukukçunuza danışın.
Sık sorulan sorular
Distribütörlük sözleşmesi nedir?
Distribütörlük sözleşmesi, ihracatçı ile yabancı distribütör arasında malın belirli bir bölgede yeniden satış koşullarını düzenleyen sözleşmedir. Distribütör malı kendi adına satın alır.
Distribütörlük sözleşmesi ile acente sözleşmesi arasındaki fark nedir?
Distribütör malı satın alıp kendi adına yeniden satar; acente ise sizin adınıza aracılık eder ve malın sahibi olmaz. Bu fark, sözleşmenin yapısını ve tarafların sorumluluklarını değiştirir.
Sözleşmede münhasırlık zorunlu mudur?
Hayır. Münhasırlık, taraflar arasında kararlaştırılan bir seçenektir. Verilecekse bölge ve kapsamı yazılı olarak belirlenmelidir.
ICC'nin distribütörlük model sözleşmesi nedir?
ICC, ihracatçılar ile yabancı distribütörleri için bir dağıtım model sözleşmesi yayımlıyor. Sayfaya göre model, distribütörün alıp yeniden sattığı ya da ithalatçı olarak dağıtımı örgütlediği durumlar için hazırlanmıştır.
İlgili terimler
- Distribütör: Ürünü üreticiden kendi adına satın alıp hedef pazarda yeniden satan aracı firmadır.
- Münhasır distribütörlük: Bir distribütöre belirli bölgede ürünü satma hakkının tek başına verildiği düzenlemedir.
- Acente sözleşmesi: Acentenin sizi temsil ederken yetki, bölge, komisyon ve sona erme koşullarını yazan anlaşma.
- Satış sözleşmesi: Satıcı ile alıcının ürün, fiyat, teslim ve ödeme şartlarını yazılı olarak bağladığı belgedir.
- Uygulanacak hukuk: Sözleşmeden doğan uyuşmazlıkta hangi ülkenin hukukunun esas alınacağını belirleyen kavram.
- Tahkim: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın mahkeme yerine seçilen hakemlerce çözülmesi yöntemi.
- Dolaylı ihracat: Malın bir aracı veya dış ticaret şirketi üzerinden yurt dışına satılmasıdır.
Kaynak: ICC, Model Distributorship Contract (iccwbo.org ürün sayfası); ICC Germany, ICC Model Contract Distributorship (ürün sayfası)
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.