Sahte IBAN dolandırıcılığı nedir?

Sahte IBAN dolandırıcılığı (iş e-postası ele geçirme, Business Email Compromise, BEC) · Temel Kavramlar · Son güncelleme: 6 Kasım 2026

Diğer adları: BEC · Business Email Compromise · İş e-postası ele geçirme · Sahte hesap değişikliği dolandırıcılığı

Sahte IBAN dolandırıcılığı nedir?

Sahte IBAN dolandırıcılığı, ihracatta tahsilatı doğrudan tehdit eden bir yöntemdir. Saldırgan, alıcıya ya da satıcıya ait gerçek bir e-posta hesabına girer ya da benzer bir adres kullanır ve "banka hesabımız değişti, yeni IBAN'a ödeme yapın" diye yazar. Ödeme yapıldığında para dolandırıcının kontrolündeki hesaba gider.

ABD Federal Soruşturma Bürosu'nun (FBI) İnternet Suçları Şikayet Merkezi (IC3) bu yönteme Business Email Compromise (BEC) diyor. IC3'ün uyarısına göre BEC, meşru fon transferi talepleri yapan işletmeleri ve bireyleri hedef alan sofistike bir dolandırıcılıktır; saldırgan gerçek bir e-posta hesabını ele geçirip yetkisiz transfer talep eder. Bu bilgiler bir uluslararası kaynaktandır; Türkiye'ye özgü resmî bir uyarıyı doğrulayamadık.

Dolandırıcılık hem alıcı hem satıcı tarafında olabilir. Ele geçirilen hesaptan gelen mesaj tanıdığınız birinden geliyormuş gibi görünür, bu yüzden dikkatsiz kalındığında fark edilmez. İhracatta tahsilat güvenliği rehberinde bu risk, ödeme şeklinden bağımsız olarak yönetilmesi gereken bir halka olarak anlatılır. Hesap numarasının yapısı için IBAN ve SWIFT sayfalarına bakabilirsiniz.

Sahte IBAN dolandırıcılığı nasıl işler?

1. Saldırgan, sosyal mühendislik ya da bilgisayara sızma yoluyla meşru bir e-posta hesabına erişir ya da çok benzeyen bir adres açar.
2. Devam eden bir ticari yazışmayı izler ve ödeme zamanı yaklaştığında araya girer.
3. "Hesabımız değişti" diyerek yeni bir IBAN ve banka bilgisi gönderir.
4. Karşı taraf bilgiyi doğrulamadan ödemeyi yeni hesaba yapar.
5. Para dolandırıcının hesabına geçer ve çoğu zaman hızla başka hesaplara aktarılır; bu yüzden zaman kritiktir.

IC3'ün uyarısına göre fonlar sıklıkla ara hesaplara aktarılır; olaydan haberdar olur olmaz bankaya başvurmak geri alma şansını artırır.

Örnek

Türkiye'deki bir makine üreticisi, yurtdışındaki alıcısından "banka hesabımız değişti" diyen bir e-posta alıyor. Mesajdaki IBAN, proforma faturadaki IBAN'dan farklı. Üretici e-postadaki numarayı aramak yerine, sözleşmede kayıtlı telefon numarasından alıcıyla görüşüyor ve değişikliğin gerçek olmadığını öğreniyor. Böylece ödeme yanlış hesaba gitmeden önce durduruluyor. Benzer önlemler için ihracatta tahsilat güvenliği rehberine bakabilirsiniz.

Dikkat edilecekler

• Hesap değişikliğini ikinci kanaldan doğrulayın. IC3, hesap bilgisi değişikliği taleplerinin ayrı bir kanal ya da iki aşamalı doğrulamayla teyit edilmesini öneriyor. E-postadaki telefona değil, daha önce kullandığınız ya da sözleşmedeki numaraya ulaşın.
• Gönderen adresini harf harf kontrol edin. IC3, bağlantı ve alan adlarında küçük yazım farklarına dikkat edilmesini, özellikle mobil cihazlarda gönderen adresinin doğrulanmasını öneriyor.
• Hesap bilgisini sözleşmeye ya da proformaya yazın. Proforma faturadaki IBAN ile sonradan gelen IBAN farklıysa durun ve yazılı, imzalı bir değişiklik isteyin.
• Yanlış ödeme olursa derhal bankanıza başvurun. IC3, fonların geri çağrılmasını bankadan hemen talep etmeyi ve şikayet yapmayı öneriyor; "zaman çok önemlidir". Süreç ve belgeler bankaya göre değişir.
• Sigorta bunu karşılamayabilir. Bazı alacak sigortası poliçeleri dolandırıcılık hallerini teminat dışında bırakır; poliçenizin istisnalarını sigortacınızdan teyit edin ve hukuki ayrıntı için hukukçunuza danışın.