İskonto nedir?
Discount · Temel Kavramlar · Son güncelleme:
Diğer adları: Discount · İndirim
| Kısa tanım | Liste ya da teklif fiyatı üzerinden yapılan gerekçeli fiyat indirimi |
|---|---|
| İlişkili kavram | Fiyat listesi, teklif, reeskont kredisi (adı benzer, farklı kavram), ödeme vadesi |
| Nerede kullanılır | Teklifte, proforma faturada, ticari faturada ve fiyat görüşmelerinde |
| Kim ilgilenir | Satış ve ihracat sorumluları; fiyatı onaylayan yönetim; muhasebe |
İskonto nedir?
Türk Dil Kurumu sözlüğü iskontoyu "indirim" olarak tanımlar; ticarette de satıcının fiyat listesindeki ya da teklifindeki fiyattan yaptığı indirim anlamına gelir. Aynı sözlük, senedin saymaca değeri üzerinden yapılan indirimi de iskonto olarak verir; ihracat fiyat görüşmelerinde kastedilen ise birinci anlamdır.
İskonto bir gerekçeye bağlanır. ABD Uluslararası Ticaret İdaresi (ITA), ihracat fiyatlandırması sayfasında ticari, nakit ve miktar iskontolarını, karara bağlanması gereken konular arasında sayar. Hangi iskontonun hangi koşulda uygulanacağını satıcı belirler; koşulun yazılı olması her iki taraf için de netlik sağlar.
İskonto, kur farkı ya da ödeme vadesi farkıyla aynı şey değildir; fiyatın kendisini düşürür. Reeskont kredisi ise adı benzese de fiyat indirimi değildir; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ihracatçı firmalara reeskont kredisi verir. İskontonun fatura ve vergi açısından nasıl işleneceği için mali müşavirinize danışın.
İskonto nasıl işler?
- İskontonun gerekçesini belirleyin: miktar, ödeme şekli ya da ticari ilişki gibi.
- Uygulanma koşulunu yazın; iskontonun hangi şart gerçekleşince geçerli olacağı belli olmalıdır.
- Teklifte liste fiyatını, iskontoyu ve net fiyatı ayrı ayrı gösterin; alıcı neyin indirildiğini görsün.
- Teklif, proforma fatura ve ticari faturada aynı net fiyatı ve iskonto ifadesini kullanın.
- Alıcının koşulları kabul ettiğini yazılı alın; sipariş onayında net fiyatı ve iskonto koşulunu tekrar edin.
- İskonto sonrası fiyatın maliyetlerinizi ve hedeflediğiniz marjı karşılayıp karşılamadığını kontrol edin.
Örnek
Türkiye'deki bir tekstil üreticisi, liste fiyatını gösterip belirli bir miktarın üzerindeki siparişler için iskonto öneriyor. Teklifinde liste fiyatı, iskonto ve net fiyat ayrı satırlarda yer alıyor; iskontonun miktar şartına bağlı olduğu da yazılı. Alıcı miktarı artırınca firma, aynı koşulu içeren güncel bir teklif gönderiyor.
Dikkat edilecekler
- Koşulu yazın. İskontonun hangi miktar, ödeme ya da zaman şartına bağlı olduğu açık değilse taraflar farklı anlayabilir.
- Net fiyatı tüm belgelerde tutarlı yazın. Teklif, proforma fatura ve ticari fatura arasında fiyat farkı olması belge sorunlarına yol açabilir.
- İskontoyu kur ya da vade farkıyla karıştırmayın. Fiyatı düşürmekle ödeme zamanı ya da kur nedeniyle oluşan farkı birbirinden ayrı tutun.
- Marjı iskonto sonrası kontrol edin. İndirimden sonra kalan fiyatın maliyeti karşıladığından emin olun.
- Vergi ve muhasebe işlemini danışın. İskontonun fatura ve vergi açısından nasıl gösterileceği için mali müşavirinize danışın.
Sık sorulan sorular
İskonto nedir?
İskonto, satıcının liste ya da teklif fiyatı üzerinden yaptığı indirimdir. Genellikle miktar, ödeme şekli ya da ticari ilişki gibi bir gerekçeye bağlanır.
İskonto ile reeskont aynı şey midir?
Hayır. İskonto fiyat indirimidir. Reeskont kredisi ise Merkez Bankası'nın ihracatçı firmalara verdiği bir finansman türüdür; adı benzer ama farklı bir kavramdır.
İskonto türleri nelerdir?
İhracat fiyatlandırma kaynaklarında ticari, nakit ve miktar iskontoları örnek olarak geçer. Hangisinin uygulanacağını ve koşulunu satıcı belirler.
İskonto hangi belgelerde yazılmalıdır?
İskonto koşulu teklifte, siparişte ve faturalarda tutarlı biçimde belirtilmelidir. Böylece alıcı ve satıcı aynı net fiyat üzerinde anlaşmış olur.
İlgili terimler
- Fiyat listesi: Ürünlerin birim fiyatlarını para birimi, teslim şekli ve koşullarla gösteren genel fiyat tablosu.
- Teklif: Satıcının ürün, fiyat ve satış şartlarını alıcıya yazılı olarak bildirdiği belgedir.
- Reeskont kredisi: Bankanın ihracat senetlerini yeniden iskonto ettirerek ihracatçıya uygun maliyetli kredi sağlamasıdır.
- Kur farkı: İşlem ile tahsilat tarihi arasında döviz kuru değişiminden doğan fark.
- Ödeme vadesi: Alıcıya, mal tesliminden sonra ödemeyi yapabilmesi için tanınan süre ya da ödemenin yapılacağı tarih.
- İhracat fiyatlandırması: Yurt dışı alıcıya sunulacak satış fiyatının maliyet, teslim şekli ve pazar koşullarına göre belirlenmesi.
- Sipariş onayı: Satıcının alıcının siparişini yazılı olarak kabul edip şartları doğruladığı belge.
Kaynak: Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük (iskonto), sozluk.gov.tr; ITA (trade.gov), Export pricing strategy (genel bilgi); T.C. Merkez Bankası (tcmb.gov.tr), Reeskont kredisi ve ihracat analizi
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.