Tedarik zinciri nedir?
Supply chain · Temel Kavramlar · Son güncelleme:
Diğer adları: Supply chain · Arz zinciri
| Kısa tanım | Hammaddeden alıcıya teslime kadar uzanan halkaların bütünü |
|---|---|
| İlişkili kavram | Lojistik; navlun; teslim şekilleri |
| Nerede kullanılır | Üretim, depolama, taşıma ve teslimat süreçlerinde |
| Kim ilgilenir | İhracatçılar, satın alma, üretim planlama ve lojistik ekipleri |
Tedarik zinciri nedir?
Tedarik zinciri, bir ürünün sizin elinize gelmeden önce ve alıcıya ulaşana kadar geçtiği bütün adımları kapsar. Hammadde tedarikçisi, üretim, depolama, taşıma ve son teslimat bu zincirin halkalarıdır. Halkalardan biri aksarsa sipariş zamanında teslim edilemeyebilir.
İhracat bağlamında zincir daha uzundur. Ürün yurt dışına gideceği için gümrük işlemleri, deniz, kara, hava veya demiryolu taşıması ve alıcı ülkedeki teslimat da zincire girer. Bu halkalarda forwarder, konteyner ve navlun gibi lojistik kavramlar önem kazanır.
İhracatçı için tedarik zinciri, teslim süresinin ve maliyetin ne kadar öngörülebilir olduğunu belirler. Taşıma bedelinin nasıl oluştuğunu navlun nedir, nasıl hesaplanır yazısından okuyabilirsiniz.
Tedarik zinciri nasıl işler?
- Hammadde ve yarı mamul tedarikçileri belirlenir ve siparişler verilir.
- Ürün üretilir veya hazırlanır; kalite kontrolü yapılır.
- Mal paketlenir, depolanır ve sevkiyata hazır hale getirilir.
- Taşıma şekli seçilir; ihracat gümrük işlemleri ve yükleme tamamlanır.
- Mal alıcıya teslim edilir; süreç boyunca bilgi ve belge akışı takip edilir.
Zincirin her halkasında sorumluluk, seçilen teslim şekline ve sözleşmeye göre taraflar arasında paylaşılır. İhracat sürecinin geneli için ihracat sayfasına bakabilirsiniz.
Örnek
Türkiye'deki bir mobilya üreticisi, kereste ve metal aksamı farklı tedarikçilerden alıyor. Ürünleri üretip paketliyor, bir forwarder aracılığıyla konteynerle yurt dışındaki bir alıcıya gönderiyor. Hammaddeden teslimata kadar bütün bu adımlar firmanın tedarik zincirini oluşturur.
Dikkat edilecekler
- Tek tedarikçiye bağımlı kalmayın. Hammaddede ya da bileşende tek kaynağa bağlı olmak, bir aksamada üretimi ve teslimi durdurabilir.
- Taşıma ve gümrük süresini hesaba katın. Üretim planını yaparken transit süresi ve gümrük adımlarını da düşünün; teslim vaadini buna göre verin.
- Maliyet kalemlerini baştan görün. Navlun, liman ve depolama gibi masraflar toplam maliyeti etkiler. Teklifinize bunları dahil ederken netleştirin.
- Sorumlulukları sözleşmeyle bağlayın. Zincirde bir halka aksarsa kimin sorumlu olacağı satış sözleşmesinde ve teslim şeklinde açık olmalıdır.
Sık sorulan sorular
Tedarik zinciri nedir?
Tedarik zinciri, bir ürünün hammaddeden üretime, taşımaya ve alıcıya teslime kadar geçtiği tüm halkaların bütünüdür.
Tedarik zinciri ne demek?
Ürünün ortaya çıkması ve müşteriye ulaşması için gereken tedarikçi, üretici, lojistik ve teslimat adımlarının tamamı anlamına gelir.
İhracatta tedarik zinciri neden önemlidir?
Zincirdeki aksama teslim süresini ve maliyeti etkiler. İhracatta gümrük ve uzun taşıma adımları da eklendiği için planlama daha önemlidir.
Tedarik zinciri ile lojistik aynı şey midir?
Hayır. Lojistik, tedarik zincirinin taşıma ve depolama gibi mal akışını yöneten kısmıdır. Tedarik zinciri ise hammaddeden teslimata kadar daha geniş bir bütündür.
İlgili terimler
- Forwarder: Malın taşımasını gönderen adına uçtan uca organize eden lojistik aracı firma.
- Konteyner: Malın deniz, kara ve demiryolunda aktarma yapılmadan taşınmasını sağlayan standart metal taşıma kutusu.
- Navlun: Malın taşınması için taşıyıcıya ödenen taşıma bedeli.
- Transit süresi: Malın çıkış noktasından varış noktasına ulaşana kadar geçen süre.
- İhracat: Bir ülkede üretilen mal veya hizmetin başka bir ülkedeki alıcıya satılmasıdır.
- İhracatçı: Ürettiği veya tedarik ettiği malı ya da hizmeti yurt dışındaki alıcıya satan kişi ya da firmadır.
- Nakliyat sigortası: Taşıma sırasında malın uğrayabileceği hasar ve kayıp riskini sigortalayan poliçe.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı (genel bilgi)
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Lütfen bilgilerin doğruluğunu resmî kaynaklardan kontrol edin, gerekli konularda hukuk müşaviri, gümrük müşaviri ve mali müşavir gibi uzmanlardan destek alın.